modun mam non 5

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (184.18 KB, 27 trang )

Đang xem: Modun mam non 5

MODULE MN

5

ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN THẨM MỸ –
NHỮNG MỤC TIÊU VÀ KẾT QUẢ MONG
ĐỢI Ở TRẺ MẦM NON VỀ THẨM MỸ

1

A.GIỚI THIỆU TỔNG QUAN:
– Giáo dục phát triển thẩm mĩ là một trong những mặt giáo dục nhằm
phát triển toàn diện trẻ mầm non, góp phần hình thành những yếu tố đầu
tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một.
– Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phát triển thẩm mĩ cho
trẻ được tiến hành thông qua nhiều hoạt động mà âm nhạc và tạo hình
được coi là những hoạt động nghệ thuật có ưu thế. Mục đích của giáo dục
thẩm mĩ nhằm phát triển ở trẻ khả năng cảm nhận và thể hiện cái đẹp;
giáo dục trẻ mọi quan hệ thẩm mĩ, tình cảm thẩm mĩ. Từ đó, hình thành ở
trẻ thị hiếu và thái độ thẩm mĩ đúng đắn.
– Để việc giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ đạt hiệu quả, người giáo
viên cần nắm được đặc điểm phát triển thẩm mĩ của trẻ mầm non, những
mục tiêu và kết quả mong đợi của trẻ về thẩm mĩ các chương trình giáo dục
mầm non. Từ đó, giáo viên biết vận dụng tố chức các hoạt động giáo dục
thẩm mĩ nói riêng và việc chăm sóc – giáo dục trẻ mầm non nói chung.
– Nội dung của module gồm các hoạt động sau:
– Tìm hiểu đặc điểm phát triển thẩm mĩ ở trẻ mầm non.
– Đọc và nghiên cứu mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ ở trẻ mầm non.
– Phân tích kết quả mong đợi về giáo dục thẩm mĩ ở trẻ mầm non.
– Vận dung kết quả đã học vào việc thiết kế các hoạt động phát triển thẩm

mĩ (âm nhạc, tạo hình) cho trẻ mầm non.
– Module được thiết kế cho 15 tiết học trên lớp. Tuy nhiên, để việc tiếp
thu được hiệu quả, trước khi học mơdule này giáo viên mầm non cần hiểu
được khái quát đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non; nắm vững chương
trình giáo dục mầm non hiện hành. Đồng thời nên tham khảo thêm một số
tài liệu có liên quan.
B. MỤC TIÊU:
– Sau khi học xong module này, giáo viên mầm non có thể:
– Xác định được mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mầm non.
– Phân tích được những đặc điểm phát triển thẩm mĩ đổi với trẻ mầm
non.
– Nêu lên sự khác biệt giữa các độ tuổi về những đặc điểm phát triển
thẩm mĩ đối với trẻ mầm non.
– Phân định rõ kết quả mong đợi về giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ
mầm non.
– Thiết kế được các hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mầm non.
C. NỘI DUNG
Hoạt động1: Xác định đặc điểm phát triển thẩm mĩ của trẻ mầm non
2

1.1.Mục tiêu:

– Giáo viên có được bức tranh tổng thể về đặc điểm phát triển thẩm mĩ
của trẻ mầm non, làm cơ sở giúp giáo viên biết cách lựa chọn nội dung,
phương pháp và cách thức tổ chức các hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ
ở trường mầm non.
1.2.Thông tin cơ bản:
– Tuổi mầm non, đặc biệt ở tuổi mẫu giáo là thời gian đầu nhạy cảm với
những “cái đẹp” xung quanh, có thể coi đây là thời đầu phát cảm của

những xúc cảm thẩm mĩ – những xúc cảm tích cục, dễ chịu được nảy sinh
khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với “cái đẹp”. Từ những xúc cảm tích cực, trẻ bắt
đầu mong muốn thể hiện trong các hoạt động nghệ thuật.
*Đặc điểm cơ bản của hoạt động tạo hình ở tuổi mầm non
a.Hoạt động tạo hình
– Hoạt động tạo hình (HĐTH) còn gọi là hoạt động tạo ra cái đẹp trong
cuộc sống và trong nghệ thuật bằng ngôn ngữ, phương tiện tạo hình. Đó là
sự kết hợp hài hoà giữa đường nét – màu sắc – hình khối và bố cục trong
không gian.
– HĐTH luôn gắn liền với đời sống hiện thực nhằm thoả mãn nhu cầu về
cái đẹp của con người trên hai lĩnh vục:
– Một là, tạo ra các tác phần nghệ thuật tạo hình nhằm thoả mãn nhu cầu
nhận thức thẩm mĩ, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của
con người.
– Hai là, đưa cái đẹp vào cuộc sống. Việc này được thực hiện qua mĩ thuật
ứng dụng với các chuyên ngành hội hoạ, trang trí thủ công mĩ nghệ và
kiến trúc.
– Nghệ thuật tạo hình còn là hình thức giao tiếp bằng ngôn ngữ của hình
tượng nghệ thuật khi con người chưa biết về lời nói và chữ viết của nhau.
HĐTH giúp ta hiểu biết về quá khư, biết được trình độ sản xuất, tập quán,
văn hoá xã hội… của mọi thời đại khác nhau dược thể hiện bằng phương
pháp khác trên vách đá hay đồ dùng, dụng cụ lao động, đồ thở, đồ tế lễ, đó
trang sức… vì thế HĐTH còn là hoạt động nhận thức đặc biệt mà ở đỏ con
người không chỉ đơn thuần nhận thức về cái đẹp của thế giới xung quanh
mà còn có mong muốn cải tạo thế giới các quy luật của cái đẹp.
– HĐTH là hoạt động đội hỏi con người ham muốn, niềm say mê nghệ
thuật… không có những cái đó chắc hẳn không có sáng tạo nghệ thuật.
Sáng tạo nghệ thuật chính là ngưỡng tối đa của tính tích cục hoạt động
nghệ thuật nói chung, của HĐTH nói riêng, hay nói cách khác hoạt động
nghệ thuật (trong đó có nghệ thuật tạo hình) là hoạt động thể hiện cao

nhất tính tích cực và sáng tạo của người nghệ sĩ.
– Nghệ thuât tạo hình bao gồm các chuyên ngành hội hoạ, đồ hoạ, điêu
khắc, trang trí thủ công mĩ nghệ.
3

– Hội hoạ: Là nghệ thuật mặt phẳng, không gian của nghệ thuật hội hoạ
là không gian hai chiều. Để phản ánh được đổi tượng trên mặt phẳng,
người hoạ sĩ phải dùng đường nét, mẫu sắc, bố cục để biểu hiện. Đó chính
là ngôn ngữ, là đặc trưng biểu cảm của hội hoạ.
– Đồ hoạ: Giống như hội hoạ, ngôn ngữ và đặc trưng của đó hoạ cũng
chính là đường nét, màu sắc, bố cục (cho đến nay người ta chưa định
nghĩa rõ ràng về đồ hoạ).
– Điêu khắc: có hai loại hình đó là tượng tròn và phù điêu, hay còn gọi là
chạm nổi, song cả hai loại hình này đều dùng hình khỏi để biểu hiện.
– Trang trí thủ công mĩ nghệ: Là loại hình nghệ thuật ứng dụng, bao gồm
rất nhiều chuyên ngành như: Tạo dáng công nghiệp, tạo dáng đồ gốm,
trang trí vải lụa thời trang, làm đó trang sức…
– Qua tìm hiểu khái quát Về HĐTH, ta thấy rằng HĐTH và các chuyên
ngành của nó đều có trong môi trường HĐTH của trẻ mẫu giáo nhưng
hình thức của hoạt động này tồn tại dưới dạng các trò chơi của trẻ nhằm
ứioả mãn nhu cầu “được làm người lớn” cũng như nhu cầu khác trong sự
phát triển của trẻ.
b.Đặc điểm của hoạt động tạo hình ở trẻ mầm non:
– HĐTH của trẻ em chưa phải là một hoạt động sáng tạo nghệ thuật thực
thụ. Quá trình hoạt động và sản phẩm HĐTH của trẻ thể hiện các đặc điểm
của một nhân cách đang được hình thành. HĐTH của trẻ em không nhằm
mục đích tạo nên những sản phần phục vụ xã hội, cải tạo thế giới hiện
thực xung quanh mà kết quả vĩ đại nhất của quá trình hoạt động là làm
biến đổi, phát triển chính bản thân trẻ.

– Đặc điểm rõ nét nhất trong HĐTH của trẻ em đó là tính duy kỹ. Tính
duy kỹ làm cho trẻ đến với HĐTH một cách dễ dàng. Trẻ sẵn xăng vẽ bắt
cứ cái gì mà trẻ thích, trẻ muốn chú không phải là cái dễ vẽ. Mối quan lâm
của trẻ trong hoạt động này là cổ gắng truyền đạt, giúp ngưỏi xem hiểu
được những suy nghĩ, thái độ, tình cảm mà trẻ miêu tả, chú không phải là
sự đánh giá về thẩm mĩ, do đó trẻ thường rất hào hứng và hài lòng với tất
cả những sản phẩm do mình tạo nên.
– Một đặc điểm tâm lí rất đặc trung tạo n ên vẻ hấp dẫn riêng cho sản
phẩm HĐTH của trẻ, đó là tính không chủ định. Trẻ mẫu giáo chưa có khả
năng độc lập suy tính công việc sắp tới một cách chi tiết, các dụ định tạo
hình thường nảy sinh một cách tình cô, phụ thuộc rất nhiều vào tình
huống và cảm xúc của trẻ. Đôi khi, trẻ cũng “lập kế hoạch” cho HĐTH
nhưng kế hoạch này thường bị thay đổi nhanh chòng bởi sự chi phối của
các yếu tố ngẫu nhiên xuất hiện trong quá trình quan sát hay trong đởi
sống xúc cảm, tình cảm.
– HĐTH ở trẻ nhỏ gồm các dạng: vẽ, nặn, xé dán, chắp ghép. Khả năng
thể hiện tính truyền cảm qua các phương thức HĐTH của trẻ được phát
4

triển các từng độ tuổi.
*Trẻ 2-3 tuổi.
– Thể hiện bằng đường nét, hình dạng song chưa thể tạo n ên những hình
ảnh rõ ràng, đầy đủ nhưng đã có khả năng liên tương, liên hệ giữa các dấu
hiệu của đổi tượng tri giác với những hình vẽ được thể hiện ra trên giấy.
Trẻ ở tuổi này đã có khả năng thể hiện tường tương tái tạo, biểu cảm bằng
cách sử dụng một số chấn vạch, đường nét khác nhau bố sung vào các
hình do người lớn vẽ sẵn hoặc hình vẽ do trẻ tình cô tạo n ên trước đó như:
“những tia nắng”, “những giọt mưa”, “những chiếc lá”, “dòng nước
chảy”,… làm cho các hình vẽ “có vẻ” hoàn thiện hơn, “hình tượng” có vẻ

trọn vẹn hơn.
– Ở thời đầu tiền tạo hình và giai đoạn sơ đó của tạo hình, khi trẻ vẽ
thường tập trung chú ý, nỗ lực hiểu hơn vào sự vận động để biến đổi các
đường nét và tạo n ên các hình thù. Bởi vậy, trẻ thường ít quan tâm tới
màu sắc và thường vẽ bằng bắt đầu loại bút màu nào mà chứng tình cô vớ
dược. Ở tuổi này, trẻ chưa có khả năng thể hiện bố cục trong tranh. Trong
quá trình vui chơi – tạo hình, trẻ có thể cảm nhận bằng các giác quan tính
nhịp điệu của sự sắp xép các đường nét, các dấu chấm, vạch,… Khi cùng
người lớn bổ sung các hình vẽ và mô tả các hiện tượng đơn giản bằng các
vận động và sự sắp xếp hình ảnh Trực quan các nhịp hình như vẽ “mưa
rơi”, “lá rụng”,… trẻ có thể tập định hướng trên không gian
*Trẻ 3-4 tuổi:
– Các kỹ năng tạo hình của trẻ 3-4 tuổi ở mức độ đơn giản. Trẻ có thể vẽ
tương đổi chuẩn sắc các hình hình học (tròn, vuông, tam giác) và rất tích
cục, linh hoạt vận dụng phương thức vẽ các hình cơ bản này để thể hiện
các sự vật đơn giản mầ trẻ quan sát được trong môi trường xung quanh (Ví
dụ: trẻ vẽ con gà bằng hai hình tròn làm đầu và thân, các nét xiÊn làm
chân, ngón chân…). Trong tranh vẽ, trẻ bắt đầu chú ý tới vai trò của màu
sắc như là một dấu hiệu làm đẹp cho bức tranh nhưng chưa biết cách tô
màu cho phù hợp với đổi tương (Ví dụ: Trẻ có thể tô ông mặt trời màu
xanh, mặt nước màu hồng). Trẻ phân biệt và có thái độ khác nhau với màu
sắc, qua màu sắc để thể hiện thái độ tình cầm của mình với đối tượng miêu
tả (Ví dụ: màu dáng yêu như đỏ, hồng, vàng, da cam, xanh lục, xanh lam
sáng dùng để tô những nhân vật bé thích; màu để tô những nhân vật dáng
ghét là màu đen, tím, nâu). Các sự vật được miêu tả thường là trong không
gian hai chiều trên tò giấy vẽ, thể hiện tính nhịp điệu trong sự sắp xép lặp
đi lặp lại các sự vật đơn rẻ cùng loại trên khắp bề mặt tò giấy (Ví dụ: vẽ
những quả trên cánh cây, vẽ mưa, hoặc xếp chuỗi hạt).
*Trẻ 4-5 tuổi
– Cùng với việc hoàn thiện dần các kỹ năng tạo hình, trẻ ở lứa tuổi này đã

hiểu được chức năng thẩm mĩ của các đường nét, hình khỏi. Trẻ có khả
5

năng phân biệt và điều chỉnh các nét vẽ, tạo ra nhiều hình khác nhau (ô
van, hình bán nguyệt), qua đó mở rộng phạm vi các đổi tượng miêu tả.
Đóng thời, trẻ bắt đầu nhận biết, phân biệt màu sắc thật của đổi tượng
miÊu tả như một dấu hiệu đặc thù và thể hiện chứng trong tranh vẽ (Ví
dụ: trẻ hiểu ông mặt trời nÊn được tố màu đỏ hoặc vàng, mặt nước tố màu
ỉonh…). Tri giác không gian và tư duy không gian phát triển giúp trẻ có thể
liên hệ giữa không gian ba chiều của khung cánh hiện thực với không
gian hai chiều trên tò giây vẽ và biết cách sắp xếp xen kẽ giữa các đổi
tượng miêu tả chính trên nên các thành phần thứ yếu (Ví dụ: vẽ đường
phổ thể hiện sự xen kẽ các kiểu nhà, ô tô, cây cối).
*Trẻ 5-6 tuổi:
– Cùng với sự tăng lên của các kinh nghiệm nhận thức, năng lục thẩm
mĩ, các ấn tượng, xúc cảm tình cảm và phát triển kỹ năng vận động kỹ
khéo, trẻ 5-6 tuổi có thể sử dụng các đường nét liền mạch, uyển chuyển,
mềm mại để miêu tả tính trọn vẹn của đổi tượng trong cẩu trúc và bố cục
hợp lí. Đóng thời gian, trẻ lĩnh hoạt trong việc tạo ra các bước chuyển
màu, phối màu để tạo nên hiệu quả thẩm mĩ khác nhau và thể hiện suy
nghĩ, tình cảm của mình (Ví dụ: màu xanh non của lá mạ, màu xanh dậm
của bụi cây). Cách bố cục đa dạng, có chiều sâu với nhiều tằng cánh đã
khiến tranh vẽ của trẻ thể hiện được mối liên hệ chặt chẽ giữa nội dung và
hình thức, tạo được sự sinh động, dáng yêu trong cách thể hiện các đối
tượng thẩm mĩ.
– Tóm lại, khi nghiên cứu các sản phần tạo hình của trẻ mẫu giáo, ta thấy
trẻ thường miêu tả những gì trẻ thấy, trẻ biết, trẻ nghĩ các cách cảm nhận
riêng của trẻ chú chưa hẳn là giong như những cái mà người lớn chứng ta
nhìn thấy. Đây là một đặc điểm rất đặc trung trong sản phẩm HĐTH của

trẻ mẫu giáo. Dưới gốc nhìn của trẻ, mọi sự vật hiện tượng đều mang một
vẻ đẹp rất ngộ nghĩnh, trong sáng, dáng yêu và đầy cảm xúc. chính đặc
điểm này đã tạo nên những sáng tạo đầy bắt ngữ trong các sản phần tạo
hình của trẻ. Tuy nhiên, cùng với việc hoàn thiện dần các kỹ năng tạo
hình, người lớn và nhà giáo dục cần làm phong phú hơn biểu tương về các
sự vật hiện tượng, nắm rộng vốn hiểu biết, tăng cường cho trẻ quan sát các
sự vật hiện tượng có trong hiện thực và các hình tượng trong những tác
phần nghệ thuật để làm giàu vốn sống cho trẻ, giúp trẻ miêu tả đổi tương
tạo hình trong tính nghệ thuật, sáng tạo và chân thực hơn.
*Đặc điểm cơ bản của hoạt động âm nhạc ở tuổi mầm non
a.Hoạt động của giáo viên mầm non:
– Ở trường mầm non, đặc biệt là đối với lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là
một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lục cảm xúc, tưởng
tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ.
– Khác với các loại hình nghệ thuật như hội họa, văn học,… âm nhạc
6

không hoàn toàn sắc định rõ những hình ảnh cụ thể. Âm nhạc bằng ngôn
ngữ riêng là giai điệu, âm sắc, cường độ, nhịp độ, hòa âm, tiết tấu… cùng
với thời gian gian đã thu hút, hấp dẫn, làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của
trẻ.
– Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát
triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm… Đối với trẻ, âm nhạc là
thế giới đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay khi còn nằm
trong nói. Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc
với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm thanh muôn màu
không ngùng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng
tâm lí, năng lục hoạt động và sự hiểu biết của trẻ.
b.Đặc điểm phát triển khả năng âm nhạc của trẻ mầm non.

*Trẻ dưới 1 tuổi:
– Ngay từ thuở ấu thơ, trẻ đã biết nghe và đã có những phản ứng âm
thanh. Trẻ 2 tháng tuổi đã có biểu hiện lắng nghe âm thanh. Trẻ từ 4 đến 5
tháng tuổi biết hướng các nơi phát ra âm thanh. Trẻ ngoái lại nhìn khi
nghe thấy âm thanh phát ra… Trẻ ở những tháng tuổi này đã có biểu hiện
hưởng ứng với tính chất âm thanh của âm nhạc bằng thái độ sung sướng
khi nghe tiếng nhạc. Trẻ nín khóc khi nghe tiếng ru à ơi. Gần 1 tuổi, trẻ
biết u ơ các tiếng hát của người lớn. Tuy nhiên, khả năng chú ý đến âm
thanh của trẻ rất ngắn. Trẻ cũng rất thích hóng chuyện, thích nghe cô hát
những bài hát ru, dân ca, các bài hát có giai điệu êm dịu và vuốt ve tay
chân trẻ hoặc b ể trẻ đúng đưa các nhịp bài hát.
*Trẻ 1-2 tuổi:
– Ở độ tuổi này, những bài hát vui tươi, nhộn nhịp để tạo cho trẻ những
cảm xúc và sự tập trung chú ý. Trẻ có thể hát các người lớn những từ cu
ổi, những câu hát đơn giản, thích nghe hát ru, nghe những bài hát có giai
điệu mềm mại, êm dịu. Trẻ biết hưởng ứng cảm xúc với âm nhạc bằng các
động tác đơn giản như: vẫy tay, nhún nhảy, dưng dưa… tuy nhiên chưa
khớp với nhịp điệu âm nhạc.
*Trẻ 2-3 tuổi:
-Trẻ có những biểu hiện hương ứng âm nhạc bằng thái độ cụ thể, rõ ràng
như tươi cười yên lặng, vui vẻ, thích thú, chăm chú, ngạc nhiên. Trẻ có
khả năng chú ý nghe hon và có thể phân biệt độ cao thấp , to nhỏ của âm
thanh. Trẻ có thể hát các ngưòi lớn những bài hát ngắn, đơn giản, biết thể
hiện cảm xúc âm nhạc bằng những vận dộng đơn gián như vỗ tay, giậm
chân, vẩy tay, nhún nhảy các nhịp điệu âm nhạc, chạy vòng quanh các nốt
nhạc.
*Trẻ 3-4 tuổi:
– Đây là giai đoạn chuyển từ nhà trẻ lên mẫu giáo. Về ngôn ngữ, trẻ đã
nói được liên tục hơn. Những biểu hiện vể thái độ cơng rõ rệt hơn như
7

ngạc nhiên, thích thu, chăm chú… được bộc lộ rõ trong vận động như:
giậm chân, vỗ tay, vẩy tay… các âm nhạc.
– Ở trẻ xuất hiện sự hứng thú với âm nhạc, đôi khi trẻ hứng thu với một
dạng âm nhạc hoặc với một tác phần âm nhạc nào đỏ. Tuy nhiên, cảm xúc
và hứng thú âm nhạc chưa ổn định, nhanh chỏng xuất hiện và cũng mắt
ngay.
– Trẻ có thể tự hát hoặc có sự hỗ trợ chút ít của người lớn để hát những
bài hát ngắn, đơn giản.
– Trẻ độ tuổi này có thể làm quen với một số nhạc cụ gõ đệm như: Trống
con,… tập sử dụng gõ đệm các nhịp bài hát.
*Trẻ từ 4-5 tuổi:
-Trẻ ở tuổi này đã thể hiện tính độc lập. Trẻ đặt ra các câu hỏi như: vì
sao? Thế nào?… Trong tư duy trẻ bắt đầu nắm được nuối quan hệ giữa các
sự vật, hiện tượng. Trẻ có thể sắc định được các âm thanh cao, thấp, to
nhỏ. Âm sắc (tiếng hát của bạn hoặc tiếng dàn). Biết phân biệt tính chất
âm nhạc: vui vẻ, sôi nổi, êm dịu, nhịp độ nhanh hay chậm… Trẻ hiểu được
yêu cầu của bài hát, sự phối hợp động tác trong khi múa. Ở độ tuổi này,
giọng trẻ đã âm vang (tuy chưa lớn) và linh hoạt hơn. Âm vực giọng đã ổn
định trong khoảng quảng 6 (Rê – Xi). Khả năng phối hợp giữa nghe và hát
cũng ổn định hơn. Hứng thu với từng dạng hoạt động âm nhạc ở từng trẻ,
khả năng thể hiện sự phân hoá rõ rệt, trẻ thích hát trẻ thích múa, trẻ thích
chơi các dụng cụ âm nhạc…
*Trẻ 5-6 tuổi:
– Đây là giai đoạn chuẩn bị cho trẻ vào trường tiểu học. Trẻ có khả năng
tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc. cảm giác tai nghe và kinh nghiệm
nghe nhạc của trẻ được tích luỹ được nhiều hơn. Trẻ có thể phân biệt độ
cao, thấp, của âm thanh giai điệu đi lên hay đi xuống, độ to, nhỏ, thậm chí
cả sự thay đổi cường độ âm thanh (mạnh hay yếu) âm sắc của một số nhạc

cụ, giọng hát. Giọng hát đã vang hơn, âm sắc ổn định, tầm cơ giọng cũng
mở rộng, trong khoảng quảng 8 (Đô 1 – Đô 2). Sự phối hợp giữa tai nghe
và giọng hát cũng tốt hơn. Trẻ có thể vận động các nhạc một cách nhịp
nhàng, uyển chuyển, có thể di chuyển ở các đội hình khác nhau, động tác
truyển cảm, đôi khi có sự sáng tạo ở một mức độ nhất định.
– Điều này cho thấy rằng, trong quá trình giáo dục âm nhạc cần phải nắm
được đặc điểm lứa tuổi chung và chú ý đặc điểm cá biệt ở từng trẻ.
c.Đặc điểm hoạt động âm nhạc của trẻ mầm non
– Trẻ nhà trẻ, bộ máy phát âm còn yếu ớt, rất nhạy cảm và còn tiếp tục
hoàn chỉnh cùng với sự phát triển chung của cơ thể.
– So với người lớn, thanh quản của trẻ chỉ to bằng một nửa người lớn.
Các dây thanh đội mảnh de và ngắn, vòm họng còn cứng, chưa linh hoạt,
hơi thở còn yếu, hời hợt. vì vậy, giọng trẻ có đặc điểm là cao và yếu, sự chú
8

ý và cảm giác Về tai nghe của trẻ do vậy cũng còn hạn chế. Âm vục giọng
chỉ có thể hát những giai điệu ngắn, phù hợp với giọng nói tự nhiên, âm
vang cũng chưa rõ và phụ thuộc tuỳ các từng độ tuổi của trẻ.
*Trẻ dưới 1 tuổi:
– Chủ yếu là cô cho trẻ làm quen với ca hát bằng cách hát cho trẻ nghe.
Khi nghe trẻ có biểu hiện huòng ứng cảm xúc của mình với bài hát bằng
giọng u ơ hay a a.
*Trẻ 1 tuổi:
– Ngoài việc cho trẻ nghe hát là chủ yếu, trẻ bắt đầu biết hát các cô những
âm cuối của câu nhạc, tiết nhạc. Trẻ nhún nhảy, lắc lư khi được nghe
nhạc, nghe hát. Trẻ thích nhún nhảy đúng đưa các nhạc và bắt chước làm
các một vài âm thanh, cứ chỉ, điệu bộ. Trẻ thích nghe nhạc trên đai hoặc ti
vi, đặc biệt là những đoạn quảng cáo vì màu sắc chứng thường hâp dẫn,
lại ngắn, và dược nhắc đi, nhắc lại. Trẻ thích chơi với các đó chơi phát ra

âm thanh như cái chương, trống, thanh gõ…
*Trẻ 1-2 tuổi
– Trẻ đã biết hát nhẩm các khi nghe người khác hát và bắt đầu hát các vài
từ cuối của câu hát, những bài hát vui tươi, nhón nhịp dỄ tạo cho trẻ cảm
xúc. Trẻ thích nghe hát ru, những bài hát có giai điệu vui tươi và hưởng
ứng cảm xúc bằng các động tác như: vỗ tay, nhún nhảy các nhịp điệu bài
hát, tuy nhiên chưa thật nhịp nhàng với nhịp điệu âm nhạc.
*Trẻ 2-3 tuổi
– Trẻ có thể hát các cô những bài hát ngắn, dễ hát, âm vục phù hợp với trẻ
từ Mi – La. Nội dung gần gũi với trẻ. Trẻ bắt chước cô giáo những động tác
đơn rẻ của một bài hát. Trẻ nhún nhảy, lắc lư khi nghe cô hát hoặc nghe
băng nhạc.
*Trẻ mẫu giáo (3-6 tuổi)
– Ở độ tuổi này bộ máy phát âm còn yếu ớt, rất nhạy cảm và còn tiếp tục
hoàn chỉnh cùng với sự phát triển chung của cơ thể.
– Giọng trẻ có đặc điểm là cao và yếu. Độ tinh nhạy của tai nghe dần tăng
lên, do đó năng lục cầm nhận các thuộc tính của âm thanh âm nhạc (như
độ cao, thấp, mạnh, nhẹ, to nhỏ…) trong mỗi bài hát, bản nhạc ở trẻ cũng
được bộc lộ. Tuy nhiên, sự chú ý của tai nghe còn yếu, cảm giác về tai
nghe của trẻ do vậy cũng bị hạn chế về độ chuẩn sắc (mà yêu cầu cần đạt
tới).
– Trẻ chưa điều khiển được cơ quan thanh quản và hô hâp nên âm thanh
phát ra chưa rõ làng và nhiều khi không các chủ định của bản thân.
Âm vục giọng thuận lợi để trẻ hát một cách tự nhiên, âm vang cũng khác
nhau các từng độ tuổi:
– Trẻ 3-4 tuổi, âm vực giọng từ Rê – La.
– Trẻ 4- 5 tuổi, âm vực giọng từ Rê- Xi.
9

– Trẻ 5-6 tuổi, âm vựcgiọng từ Đồ-Đố.
– Để giúp cho trẻ tự điều khiển được giọng hát của mình, cần phải sắc
định được âm vục giọng hát của từng trẻ, có kế hoạch luyện tập có hệ
thống nhằm củng cổ và bảo vệ giọng hát cũng như tai nghe của trẻ.
*Trẻ 3-4 tuổi
– Trẻ đã có những cảm xúc âm nhạc và có những biểu hiện bên ngoài
như: ngạc nhiên, thích thú, vẩy tay,… Trẻ có khả năng phân biệt và nhắc
lại những giai điệu đơn giản. Tuy nhiên những cảm xúc và hứng thu âm
nhạc đó vẫn chưa ổn định, nhanh chóng xuất hiện và cũng mát đi ngay.
*Trẻ 4-5 tuổi
– Trẻ có những biểu hiện ổn định về mặt cảm xúc, đôi khi biết huòng ứng
vui vẻ, mạnh mẽ với giai điệu mang tính chất vui vẻ, rộn rã.
– Bước đầu trẻ đã có những biểu hiện quan lâm tỏi nội dung bài hát với
những câu hỏi “Nói về cái gì?”, “Về ai?”.
– Trẻ có biểu hiện về tri nhớ âm nhạc, bước đầu nắm được những ấn
tượng về tác phẩm âm nhạc đã được nghe.
– Vận động của trẻ ở độ tuổi này đã phong phú hơn. Bước đầu trẻ biết làm
các động
tác phối hợp đơn giản (như vẫy cánh tay kết hợp nhún, vỗ tay,… dậm chân…).
Trẻ chưa thực hiện những động tác khó nhiều chi tiết hoặc đội hỏi độ chính
sắc cao. Việc di chuyển đội hình cũng chưa đề cập tới.
*Trẻ 5-6 tuổi
– Sự chú ý của trẻ cao hơn và kéo dài. Trẻ biết tập trung nghe âm nhạc.
Trẻ có khả năng cảm nhận trạng thái chung của âm nhạc, các dõi sự phát
triển của hình tượng âm nhạc. Trẻ biết thể hiện nhu cầu đổi với âm nhạc
và có ý thức hơn, biết sắc định được tính chất âm nhạc vui, buồn, âm
thanh cao, thấp, to, nhỏ, nhanh, chậm.
– Các vận động cơ bản đã hoàn thiện hơn, đặc biệt khả năng vận động
của các cơ lớn. Trẻ biết phối hợp động tác tay, chân, thân mình biết múa
cùng bạn, múa với các đội hình đơn giản, các động tác phong phú hơn.

CÂU HỎI TỰ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG 1
Bạn hãy suy nghĩ, đọc tài liệu sau đó trả lời các câu hỏi dưới đây:
*Câu hỏi 1: Vì sao cần phải xác định được đặc điểm phát triển thẩm mĩ
của trẻ mầm non?
*Trả lời: – Giáo dục phát triển thẩm mĩ là một trong những mặt giáo dục
nhằm phát triển toàn diện trẻ mầm non, góp phần hình thành những yếu
tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một.
– Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phát triển thẩm mĩ cho
trẻ được tiến hành thông qua nhiều hoạt động mà âm nhạc và tạo hình
được coi là những hoạt động nghệ thuật có ưu thế. Mục đích của giáo dục
thẩm mĩ nhằm phát triển ở trẻ khả năng cảm nhận và thể hiện cái đẹp;
10

giáo dục trẻ mọi quan hệ thẩm mĩ, tình cảm thẩm mĩ. Từ đó, hình thành ở
trẻ thị hiếu và thái độ thẩm mĩ đúng đắn.
– Để việc giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ đạt hiệu quả, người giáo
viên cần nắm được đặc điểm phát triển thẩm mĩ của trẻ mầm non, những
mục tiêu và kết quả mong đợi của trẻ về thẩm mĩ các chương trình giáo dục
mầm non. Từ đó, giáo viên biết vận dụng tố chức các hoạt động giáo dục
thẩm mĩ nói riêng và việc chăm sóc – giáo dục trẻ mầm non nói chung.
*Câu hỏi 2: Trình bày đặc điểm cơ bản của hoạt động tạo hình ở tuổi
mầm non.
*Trả lời: Đặc điểm cơ bản của hoạt động tạo hình ở tuổi mầm non
– Hoạt động tạo hình (HĐTH) còn gọi là hoạt động tạo ra cái đẹp trong
cuộc sống và trong nghệ thuật bằng ngôn ngữ, phương tiện tạo hình. Đó là
sự kết hợp hài hoà giữa đường nét – màu sắc – hình khối và bố cục trong
không gian.
HĐTH luôn gắn liền với đởi sống hiện thực nhằm thoả mãn nhu cầu về cái
đẹp của con người trên hai lĩnh vục:

– Một là, tạo ra các tác phần nghệ thuật tạo hình nhằm thoả mãn nhu cầu
nhận thức thẩm mĩ, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của
con người.
– Hai là, đưa cái đẹp vào cuộc sống. Việc này được thực hiện qua mĩ thuật
ứng dụng với các chuyên ngành hội hoạ, trang trí thủ công mĩ nghệ và
kiến trúc.
– Nghệ thuật tạo hình còn là hình thức giao tiếp bằng ngôn ngữ của hình
tượng nghệ thuật khi con người chưa biết về lời nói và chữ viết của nhau.
HĐTH giúp ta hiểu biết về quá khư, biết được trình độ sản xuất, tập quán,
văn hoá xã hội… của mọi thời đại khác nhau dược thể hiện bằng phương
pháp khác trên vách đá hay đồ dùng, dụng cụ lao động, đồ thở, đồ tế lễ, đó
trang sức… vì thế HĐTH còn là hoạt động nhận thức đặc biệt mà ở đỏ con
người không chỉ đơn thuần nhận thức về cái đẹp của thế giới xung quanh
mà còn có mong muốn cải tạo thế giới các quy luật của cái đẹp.
– HĐTH là hoạt động đội hỏi con người ham muốn, niềm say mê nghệ
thuật… không có những cái đó chắc hẳn không có sáng tạo nghệ thuật.
Sáng tạo nghệ thuật chính là ngưỡng tối đa của tính tích cục hoạt động
nghệ thuật nói chung, của HĐTH nói riêng, hay nói cách khác hoạt động
nghệ thuật (trong đó có nghệ thuật tạo hình) là hoạt động thể hiện cao
nhất tính tích cực và sáng tạo của người nghệ sĩ.
– Nghệ thuât tạo hình bao gồm các chuyên ngành hội hoạ, đồ hoạ, điêu
khắc, trang trí thủ công mĩ nghệ.
– Hội hoạ: Là nghệ thuật mặt phẳng, không gian của nghệ thuật hội hoạ
là không gian hai chiều. Để phản ánh được đổi tượng trên mặt phẳng,
người hoạ sĩ phải dùng đường nét, mẫu sắc, bố cục để biểu hiện. Đó chính
11

là ngôn ngữ, là đặc trưng biểu cảm của hội hoạ.
– Đồ hoạ: Giống như hội hoạ, ngôn ngữ và đặc trưng của đó hoạ cũng

chính là đường nét, màu sắc, bố cục (cho đến nay người ta chưa định
nghĩa rõ ràng về đồ hoạ).
– Điêu khắc: có hai loại hình đó là tượng tròn và phù điêu, hay còn gọi là
chạm nổi, song cả hai loại hình này đều dùng hình khỏi để biểu hiện.
– Trang trí thủ công mĩ nghệ: Là loại hình nghệ thuật ứng dụng, bao gồm
rất nhiều chuyên ngành như: Tạo dáng công nghiệp, tạo dáng đồ gốm,
trang trí vải lụa thời trang, làm đó trang sức…
– Qua tìm hiểu khái quát Về HĐTH, ta thấy rằng HĐTH và các chuyên
ngành của nó đều có trong môi trường HĐTH của trẻ mẫu giáo nhưng
hình thức của hoạt động này tồn tại dưới dạng các trò chơi của trẻ nhằm
ứioả mãn nhu cầu “được làm người lớn” cũng như nhu cầu khác trong sự
phát triển của trẻ.
*Câu hỏi 3: Trình bày đặc điểm cơ bản của hoạt động âm nhạc ở tuổi
mầm non.
*Trả lời: Đặc điểm cơ bản của hoạt động âm nhạc ở tuổi mầm non
– Ở trường mầm non, đặc biệt là đối với lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là
một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lục cảm xúc, tưởng
tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ.
– Khác với các loại hình nghệ thuật như hội họa, văn học,… âm nhạc
không hoàn toàn sắc định rõ những hình ảnh cụ thể. Âm nhạc bằng ngôn
ngữ riêng là giai điệu, âm sắc, cường độ, nhịp độ, hòa âm, tiết tấu… cùng
với thời gian gian đã thu hút, hấp dẫn, làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của
trẻ.
– Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát
triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm… Đối với trẻ, âm nhạc là
thế giới đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay khi còn nằm
trong nói. Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc
với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm thanh muôn màu
không ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng
tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết của trẻ.

Hoạt động 2: Xác định mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mầm
non
I.MỤC TIÊU
– Giáo viên có được cách nhìn tổng thể về mục tiêu giáo dục thẩm mĩ cho
trẻ mầm non, giúp giáo viên triển khai nội dung lĩnh vục giáo dục phát
triển thẩm mĩ một cách đúng hướng.
II.NỘI DUNG
– Mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mầm non bao gồm:
– Mục tiêu giáo dục thẩm mĩ cho trẻ nhà trẻ (3- 36 tháng).
12

– Mục tiêu giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo (3-6 tuổi).
ĐỌC THÔNG TIN SAU
– Mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ nhà trẻ:
– Mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ nhà trẻ nằm trong mục tiêu
giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội và thẩm mĩ, đó là: Thích nghe
hát, hát và vận động các nhạc; thích vẽ, xé dán, xếp hình…
– Mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo:
+Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong các
tác phẩm nghệ thuật.
+Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc,
tạo hình.
+Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật
*Câu hỏi tự đánh giá hoạt động 2:
*Câu hỏi 1: Vì sao cần phải nắm được mục tiêu giáo dục phát triển thẩm
mĩ ở trẻ mầm non?
*Trả lời:- Giáo viên phải có được bức tranh tổng thể về đặc điểm phát
triển thẩm mĩ của trẻ mầm non, làm cơ sở giúp giáo viên biết cách lựa
chọn nội dung, phương pháp và cách thức tổ chức các hoạt động giáo dục

thẩm mĩ cho trẻ ở trường mầm non.
*Câu hỏi 2. Hãy trình bày mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ
nhà trẻ.
*Trả lời: – Mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ nhà trẻ nằm trong
mục tiêu giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội và thẩm mĩ, đó là:
Thích nghe hát, hát và vận động các nhạc; thích vẽ, xé dán, xếp hình…
*Câu hỏi 3. Hãy trình bày mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ
mẫu giáo.
*Trả lời: – Mục tiêu giáo dục phát triển thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo:
+Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong các
tác phẩm nghệ thuật.
+Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc,
tạo hình.
+Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật.
Hoạt động 3: Xác định kết quả mong đợi về sự phát triển thẩm mĩ ở trẻ mầm
non
MỤC TIÊU
– Giáo viên có được cách nhìn tổng thể kết quả mong đợi về sự phát triển
thẩm mĩ ở trẻ mầm non. Từ đó, giúp giáo viên định hướng cách lựa chọn
nội dung, phương pháp và cách thức tố chức các hoạt động nghệ thuật (âm
nhạc, tạo hình) cho trẻ trong trường mầm non.
13

THÔNG TIN CƠ BẢN:
*Câu hỏi tự đánh giá hoạt động 3
*Câu hỏi 1: Hãy trình bày kết quả mong đợi ở trẻ nhà trẻ về giáo dục phát
triển thẩm mĩ.
*Trả lời:Kết quả mong đợi về sự phát triển thẩm mỹ ở trẻ nhà trẻ.
Kết quả mong đợi

12 – 24 tháng tuổi

24 – 36 tháng tuổi

Thể hiện cảm xúc qua
hát, vận động các
nhạc/tô mẫu, vẽ nặn;
xếp hình, xem tranh.

– Thích nghe hát và vận – Biết hát và vận động đơn
động các nhạc dậm chân, giản các một vài bài hát/ bản
lắc lư, vỗ tay).
nhạc quen thuộc.
– Thích vẽ, xem tranh.
– Thích tô mẫu, vẽ, nặn, xếp
hình, xem tranh cầm bút di
màu, vẽ nguệch ngoạc).
*Câu hỏi 2: Hãy trình bày kết quả mong đợi ở trẻ mẫu giáo về giáo dục
phát triển thẩm mĩ.
*Trả lời: Kết quả mong đợi về thẩm mĩ ở trẻ mẫu giáo.

Kết quả mong đợi

3-4 tuổi

4-5 tuổi

5-6 tuổi

Cảm nhận và thể

– Vui sướng, vỗ tay, – Vui sướng, vỗ tay, làm – Tán thường, khám phá,

hiện cảm xúc trước nói lên cảm nhận

động tác mô phòng và sự bắt chước âm thanh, dáng

vẻ đẹp của thiên

dụng các từ gợi cảm rồi điệu và sử dụng các từ gợi

của mình khi nghe

nhiên, cuộc sống và các âm thanh gợi
các tác phẩm nghệ

lên cảm xúc của mình

cảm và ngắm nhìn vẻ khi nghe các âm thanh

cảm rồi lên cảm xúc của
mình khi nghe các âm

thuật (âm nhạc, tạo đẹp nổi bật của các

gợi cảm và ngắm nhìn

thanh gợi cảm và ngắm

Xem thêm: Bộ Đề Kiểm Tra Năng Lực Giáo Viên Tiểu Học (Trắc Nghiệm), Đề Thi Khảo Sát Năng

hình)

sự vật, hiện tượng.

Vẻ đẹp của các sự vật,

nhìn Vẻ đẹp của các sự

– Chú ý nghe, tỏ ra

hiện tượng.
vật, hiện tượng.
– Chú ý nghe, tỏ ra thích – Chăm chú lắng nghe và

thích được hát các,

được hát các, vỗ tay,

hương ứng cảm xúc (hát

vỗ tay, nhún nhảy,

nhún nhảy, lấc lư các

các, nhún nhảy, lắc lư,

lắc lư các bài hát,

bài hát, bản nhạc.

thể hiện động tác mình

bản nhạc.

họa phù hợp) các bài hát,
bản nhạc.

14

– Vui sướng, chỉ, sữ , – Thích thú, chỉ, sờ,

– Thích thú, ngắm nhìn và

ngắm nhìn và rồi lên ngắm nhìn và sử dụng

sử dụng các từ gợi cảm

cảm nhận của mình các từ gợi cảm rồi lên

rồi lên cảm xúc của mình

trước vẻ đẹp nổi bật cảm nhận của mình (về (vẻ màu sắc, hình dáng,
(về màu sắc, hình

màu sắc, hình dáng…)

bố cục…) của các tác

dáng,..) của các tác

của các tác phẩm tạo

phẩm tạo hình.

phẩm tạo hình.

hình.

Kết quả mong đợi

3-4 tuổi

4-5 tuổi

Một số kỹ năng

– Hát tự nhiên, hát

– Hát đúng giai điệu, lời – Hát đúng giai điệu, lời

5-6 tuổi

trong hoạt động âm được các giai điệu

ca, hát rõ lời và thể hiện ca, hát diễn cảm phù hợp

nhạc (hát, vận động bài hát quen thuộc.

sắc thái của bài hát qua với sắc thái, tình cảm của

các nhạc) và hoạt

giọng hát, nét mặt, điệu bài hát qua giọng hát, nét

động tạo hình (vẽ,

bộ…

mặt, điệu bộ, cứ chỉ…

nặn, XÉ dán, xếp
hình).

– Vận động các nhịp – Vận động nhịp nhàng – Vận động nhịp nhàng
điệu bài hát, bản

các nhịp điệu các bài

phù hợp với sắc thái, nhịp

nhạc (vỗ tay các

hát, bản nhạc với các

điệu bài hát, bản nhạc với

phách, nhịp, vận

hình thức (vỗ tay các

các hình thức (vỗ tay các

động mình họa).

nhịp, tiết tẩu, múa).

các loại tiết tấu, múa).

– Sử dụng các

– Phối hợp các nguyên

– Phối hợp và lựa chọn

nguyên vật liệu tạo

vật liệu tạo hình để tạo

các nguyên vật liệu tạo

hình để tạo ra sản

ra sản phẩm.

hình, vật liệu thiên nhiên

phẩm các sự

để tạo ra sản phẩm.

gợi ý- Vẽ các nét thẳng,

– Vẽ phối hợp các nét

– Phối hợp các kỹ năng vẽ

xiên, ngắn, tạo thành thẳng, xiên ngắn, cong để tạo thành bức tranh có
bức tranh đơn giản. tròn tạo thành bức tranh màu sắc hài hòa, bố cục

2.5. xé các dải, xé

có màu sắc và bố cục.

cân đổi.

– xé, cắt các đưàng

– Phối hợp các kỹ năng

vụn và dán thành các thẳng, đưòng cang… và cất, xé dán để tạo thành
sản

dán thành

15

Kết quả mong đợi

3-4 tuổi

4-5 tuổi

phẩm đơn giản.

sản phẩm có màu sắc, bố bức tranh có màu sắc hài
cục.

5-6 tuổi

hòa, bố cục cân đối.

– Lăn dọc, xoay tròn, – Làm lõm, vỗ bẹt, bè loe, – Phối hợp các kỹ năng
ấn dẹt đất nặn để tạo vuốt nhọn, uổn cong đất nặn để tạo thành sản
thành các sản phẩm nặn để nặn thành sản
có 1 khỏi hoặc 2

phẩm có bố cục cân đổi.

phẩm có nhiều chi tiết.

khỏi.
– xếp chồng, xếp

— Phối hợp các kỹ năng -Phối hợp các kỹ năng

cạnh, xếp cách tạo

xếp hình để tạo thành

xếp hình để tạo thành các

thành các sản phẩm các sản phẩm có kiểu

sản phẩm có kiểu dáng,

có cẩu trúc đơn giản. dáng, màu sắc khác

màu sắc hài hòa, bố cục

nhau.

cân đối.

– Nhận xét các sản

– Nhận xét các sản phẩm – Nhận xét các sản phẩm

phẩm tạo hình.

tạo hình vé màu sắc,

tạo hình Về màu sắc,

đường nét, hình dáng.

hình dáng, bố cục.

– Lựa chọn và tự thể

– Tự nghĩ ra các hình

Thể hiện sự sáng tạo – Vận động các ý
khi tham gia các

thức các bài hát, bản hiện hình thức vận động thức để tạo ra âm thanh,

hoạt động nghệ

nhạc quen thuộc.

các bài hát, bản nhạc.

thuật (âm nhạc, tạo

vận động, hát các các bản
nhạc, bài hát yÊu thích.

hình).
– Tạo ra các sản

– Lựa chọn dụng cụ để

phẩm tạo hình các ý gõ đệm các

Kết quả mong đợi

– Gõ đệm bằng dụng cụ
các tiết tấu tự chọn.

thích.

nhịp điệu, tiết lẩu bài hát

3-4 tuổi

4-5 tuổi

– Đặt tên cho sản

– Nói lên ý tương và tạo – Nói lên ý tương và tạo ra

phẩm tạo hình.

ra các sản phẩm tạo

các sản phẩm tạo hình các

hình các ý thích.

ý thích.

5-6 tuổi

– Đặt tên cho sản phẩm – Đặt tên cho sản phẩm tạo
tạo hình

16

hình

*Hoạt động 4. Thiết kế các hoạt động âm nhạc/tạo hình, trên cơ sở của việc
xác định đặc điểm, mục tiêu và kết quả mong đợi về giáo dục phát triển thẩm
mĩ cho trẻ mầm non các nội dung chương trình giáo dục mầm non.
MỤC TIÊU
– Giáo viên có được những gợi ý về việc tổ chức các hoạt động âm nhạc,
tạo hình cho trẻ, được tổ chức trong hoạt động học ở trường mầm non. Các
hoạt động gợi ý này nhằm giúp giáo viên tham khảo việc lựa chọn nội
dung, phương pháp, cách thức tố chức các hoạt động nghệ thuật(âm nhạc,
tạo hình). Từ đó, giúp giáo viên biết cách thiết kế các hoạt động nghệ thuật
(âm nhạc, tạo hình) được tố chức cho trẻ ở độ tuổi do giáo viên phụ trách
trong trường mầm non.
ĐỌC THÔNG TIN THAM KHÂO
Gợi ý các hoạt động giáo viên nhạc, tạo hình cho trẻ nhà trẻ và trẻ mẫu
giáo.
HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN NHẠC
*Hoạt động âm nhạc cho trẻ nhà trẻ hoạt động.
*Hoạt động 1
Nghe hát: “Có lả”- Dân ca đồng bằng Bắc Bộ.
Mục đích:
Tập cho trẻ biết chú ý nghe cô hát.
Chuẩn bị:
Mõ hoặc song loan.
Tiến hành:
– Đối với trẻ quá nhỏ, cô có thể cho trẻ ngồi vào lòng, trẻ còn lại ngồi
xung quanh cô. Cô hát tình cảm, thể hiện giọng mềm mại, nhẹ nhàng như
cánh có bay. Cô vừa hát vừa nhìn trẻ âu yếm.
– Những làn hát sau, cô có thể vừa hát vừa gõ đệm bằng mõ hoặc song

loan. Hoặc cô hát cầm tay trẻ này hoặc trẻ khác lắc nhẹ các nhịp điệu bài
hát.
*Hoạt động 2
Nghe nhạc, nghe hát: “Bé mơ gặp Bác Hồ”. Nhạc và lời: Xuân Giao.
– Dạy trẻ vỗ tay và làm động tác mình hoạ các bài hát.
Mục đích:
– Trẻ chú ý nghe và biết thể hiện cảm xúc cùng cô.
Chuẩn bị:
– Tranh Bác Hồ với các cháu thiếu nhi.
Băng cát xét.
Tiến hành
– Cô cho trẻ xem tranh Bác Hồ với các cháu thiếu nhi và cùng trò chuyện
với trẻ về tình cảm, sự chăm lo của Bác đối với các cháu.
– Cô hát cho trẻ nghe, kết hợp động tác mình hoạ như sau:
17

+Đêm qua… Bác Hồ.
Hai tay chắp vào nhau, úp vào má trái, ngồi đúng đưa các nhịp bài hát.
+ Râu Bác dài… bạc phơ.
Hai tay chỉ vào cằm, rồi từ từ vuốt lên hai mái đầu.
+Em âu yếm… má Bác.
Hai tay bắt chéo nhau, rồi từ từ đưa hai ngón tay trò chỉ lên hai bên má.
+Vui bên Bác… múa hát.
Hai tay đưa lên cao, tay phải giơ cao, tay trái thấp, cuộn cổ tay các nhịp,
rồi đổi bên.
+Bác mỉm cưởi… em ngoan.
Tay phải vẩy nhẹ các nhịp bài hát, mất nhìn âu yếm. Rồi từ từ úp hai tay
lên ngực, người lắc nhẹ các nhịp bài hát.
Cô động viên trẻ vỗ tay đệm cho cô hát. Trẻ nào thích hát cô cho trẻ phụ

hoạ các cô.
*Hoạt động 3
Dạy hát Con gà trống- Nhạc và lời: Tân Huyền.
Vận động các nhạc: Đoàn tàu nhỏ xíu.
Mục đích:
– Trẻ hát đúng giai điệu bài hát cùng với cô giáo.
– Bước đầu làm quen với vận động các nhạc.
Chuẩn bị:
– Trống lắc, băng cát xét.
– Mũ lái tàu, lá cờ xanh, lá cờ đỏ.
Tiến hành:
– Cô cho trẻ nghe băng bài hát: Đoàn tàu nhỏ xíu. Cô đóng vai bác lái tàu,
đầu đội mũ, tay cầm lá cờ xanh và cho cả lớp nối đuôi nhau đi thành vòng
tròn trong lớp (trẻ bá vai nhau), vừa đi đều vừa hát các bài hát. Khi nào cô
giơ lá cờ đỏ cả lớp dừng lại. Cô cho trẻ vận động một vài lần.
Cô giả cất tiếng gày ò. ó. o… Cô đố trẻ đó là tiếng gày của con gì? Cô và trẻ
trò chuyện Về chú gà trống “Khi trời vừa hứng sáng, chú gà trống đã cát
tiếng gày vang ò. ó. o… gọi mọi người mau dậy thôi để đi làm việc. Các con
ơi! Mau dậy thôi để đến trường mẫu giáo”.
Cô hát mẫu kết hợp động tác mình hoạ.
cô giới thiệu tên bài hát, tên tác giả.
Cô dạy trẻ hát: cô hát to, chậm rõ lời, cho trẻ hát các cô từng câu một từ
đầu đến hết bài hát.
*Hoạt động 4
Dạy vận động các nhạc: Đoàn tàu nhỏ xíu.
Nghe nhạc, nghe hát: Con có cánh trắng.
Mục đích
– Trẻ biết vận động nhịp nhàng các bài hát.
18

– Biết chú ý nghe cô hát, nghe trọn vẹn tác phẩm.
Chuẩn bị
– Mũ bác lái tàu, lá cờ xanh, lá cờ đỏ.
– Bức tranh về chú có bay trên cánh đồng.
Tiến hành:
– Cô trò chuyện với trẻ Về bức tranh chú có đang bay trên cánh đóng. Cô
hỏi trẻ: “Các con đã được nghe bài hát gì nói về chú cò?”.
– Cô hát cho trẻ nghe kết hợp động tác cánh có bay lả bay la. Cô hỏi trẻ
tên bài hát?
– Cô đội mũ bác lái tàu, tay cầm lá cờ xanh và nói: “Bây giờ đã đến giữ
lên tàu mới các con hãy lên tàu”. Cô cho trẻ bá vai nhau vừa đi vừa hát bài
Đoàn tàu nhỏ xíu. Hát hết bài, cô cầm lá cờ đỏ ra hiệu tàu dừng lại. Cô có
thể mới trẻ lớn nhất lên đóng giả bác lái tàu, cô bá vai trẻ và cùng vận động
với trẻ. Để giúp trẻ vận động một cách hứng thú, nhịp nhàng các nhạc, cô
cho trẻ nghe băng cát xét, trong quá trình vận động cô có thể giả tiếng cói
tàu hú tu tu xinh xịch…
*Hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo
*Hoạt động 1:
Dạy hát: Xoè bàn tay, nắm ngón tay.
Nội dung kết hợp: Trò chơi âm nhạc Tai ai thính.
Mục đích
– Trẻ biết hát đúng các cô cả bài, hát vui tươi.
– Bước đầu biết chơi trò chơi âm nhạc.
Chuẩn bị
– Băng cát xét, giấy trắng, bút dạ, hoặc những bức tranh vẽ sẵn những đôi
bàn tay để trẻ tô màu, mũ chóp kín.
Tiến hành
Dạy hát:
– Cô trò chuyện với trẻ về đôi bàn tay. Bàn tay có ngón dài, ngón ngắn.

Ngón nào cũng đẹp, ngón nào cũng xinh. Bàn tay giúp các con học múa,
học cách làm việc. Đôi bàn tay thật đáng quý, các con phải biết giữ gìn và
bảo vệ đôi bàn tay nhé!
– Cô hát mẫu kết hợp động tác mình hoạ cho bài hát, động tác như sau:
+ Bàn tay nắm lại, nắm lại.
Bàn tay nắm vào, mở ra các nhịp bài hát.
+Đập tay to nhé!
Vỗ tay các phách.
+ Bàn tay nắm lại… nắm lại.
Bàn tay nắm vào, nắm ra các nhịp bài hát.
+Lắc chúng quay đi nào!
Giơ tay lên cao, lắc cổ tay các phách.
19

Cô giới thiệu tên bài hát, tác giả.
– Cô giới thiệu nội dung, tính chất bài hát: Bài hát nói về đôi bàn tay của
chúng mình. Đôi bản tay biết vỗ tay thật to, biết lắc cổ tay thật dẻo. Bài hát
thật vui. Nào chúng mình cùng hát.
– Cô hát bài hát to, chậm, rõ lời, trẻ hát các cô từ đầu đến cuối bài hát.
– Trong quá trình học hát, để hứng thú cho trẻ, cô có thể kết hợp làm
động tác minh hoạ các bài hát. Những câu trẻ hát chưa đúng, cô có thể sửa
sai cho trẻ bằng cách hát mẫu tron vẹn câu hát sai đó rồi bắt nhịp cho trẻ
hát lại. Khi trẻ đã hát đúng, cô cho từng tổ hát thi đua nhau, cô đệm đàn
cho trẻ cùng hát, hoặc vỗ tay đệm các.
Chơi trò chơi âm nhạc: Tai ai thính.
Mục đích: Phát triển tai nghe, phát hiện và nhận ra giọng hát của bạn.
Chuẩn bị: Mũ chóp kín.
Cách chơi: Cô cho một trẻ lên đội mũ chóp kín, gọi một trẻ khác đúng lên
hát một bài hát bắt đầu. cô đổ trẻ đội mũ chóp, bạn nào vừa hát?

Nếu trẻ chưa đoán đúng, cô yêu cầu bạn hát lại, để trẻ đoán. Cô cần động
viên, khuyến khích trẻ chơi.
Kết thúc cô cho trẻ tô màu những ngón tay, hoặc đó trên giấy những ngón
tay của mình (hoạt động gốc).
*Hoạt động 2
Dạy vận động các nhạc: Xoè bàn tay, nắm ngón tay.
Nội dung kết hợp: Nghe nhạc – nghe hát Nắm ngón tay.
Trò chơi: chơi trên những ngón tay.
Mục đích
Trẻ hát đúng và vận động nhịp nhàng các bài hát.
Biết chú ý nghe cô hát, nghe trọn vẹn tác phẩm.
Chuẩn bị băng cát xét.
Tiến hành
Chơi trò chơi: Chơi trên những ngón tay.
Mục đích: Phát triển tai nghe, khả năng phản ứng vỏi nhịp điệu bài hát.
Chuẩn bị: Một số bài hát quen thuộc.
Cách chơi: cô giáo quy định: “Các con dùng ngón tay trò và ngón tay giữa,
giả vở đi. Cô SẼ hát một bài hát bắt đầu. Khi nào cô hát nhanh các con đi
thật nhanh trên hai ngón tay, cô hát chậm các con đi chậm, cô không hát
các con dừng lại”. Thi đua xem bạn nào đi giỏi các đúng nhịp nhạc bài
hát.
Trò chơi này cô có thể cho trẻ nghe nhịp vỗ tay hoặc nhịp trống lắc, trống
con tuỳ các.
Dạy vận động các nhạc:
Cô bắt nhịp cho cả lớp hát lại bài hát Đi học. Cô kết hợp vận động mình
hoạ (Động tác gợi ý ở phần dạy hát).
20

Cô cho trẻ cùng hát và vận động với cô. Cô có thể đi đến từng tổ hoặc từng

nhóm trẻ vừa hát vừa vận động. Để khuyến khích trẻ vận động cô cho từng
nhóm vận động cùng cô, nhóm còn lại hát cho bạn hoặc cùng vỗ tay, nhún
nhảy hoạ các.
Cô hát hoặc cho trẻ nghe băng bài hát: Những ngón tay ngoan.
Cô giới thiệu tên bài hát, tên tác giả.
Cô hát lại cho trẻ nghe, kết hợp động tác mình hoạ các nhân vật trên ngón
tay.
Hoạt động 3:
Nghe nhạc – nghe hát: Mưa rơi – Dân ca dân tộc Xá.
Nội dung kết hợp: Vận động các nhạc Vui xuân.
Trò chơi âm nhạc: Ô cửa bí mật.
Mục đích:
Trẻ chăm chú lắng nghe, biết hưởng ứng cảm xúc cùng cô giáo. Nói đúng
tên bài hát, tên làn điệu dân ca.
Chuẩn bị:
Đĩa nhạc, màn hình, đàn oocgan, đàn bầu, trang phục dân tộc xá, lục
lạc…, nơ đeo tay, trang phục các vùng dân tộc của trẻ.
Tiến hành:
Vận động minh họa theo bài hát. Vui xuân
Cô bật băng cát xét cho trẻ nghe và vận động mình họa cùng với cô.
Các bạn trai biểu diễn.
Các bạn gái biểu diễn.
Mời những trẻ xung phong lên biểu diễn, cá nhân biểu diễn.
Nghe nhạc, bài hát: Mưa rơi.
Cô giới thiệu nội dung bài hát: Tết đến, xuân về, mưa rơi để cây cối luôn
được tốt tươi đảm chồi nảy lộc. Đó là nội dung của bài hát Mưa rơi dân ca
của vùng Tây Bắc.
Bây giờ các con chú ý lắng nghe cô hát nhé:
+■ Cô hát kết họp hình ánh cứ chỉ điệu bộ minh họa. Hỏi trẻ: Cô vừa hát
bài gì? Làng điệu dân ca nào?

+■ Cứ mỗi độ xuân về các cô gái dân tộc vùng Tây Bắc thường hát và mặc
những bộ trang phục rất đẹp để đi đón xuân. Bây giờ cô sẽ thay trang phục
còn các con hướng lên màn hình xem hình ảnh và nghe bài hát Mưa rơi
nhé.
+■ Cô múa kết hợp nhạc mình họa. Các con thấy cô mặc trang phục này
có lạ không. Đây là trang phục của dân tộc Xá vùng Tây Bắc, còn đây là
chiếc lục lạc dùng để gõ đệm các lời bài hát cô biểu diễn cho các con xem
nhé.
+■ Cô đánh đàn bầu cho trẻ nghe, chứng mình biết đây là cây đàn gì
không? Đây là cây đàn bầu, một nhạc cụ truyền thống của dân tộc Việt
21

Nam. Âm thanh bay bổng của cây đàn bầu được thể hiện qua bài Mưa rơinhư thế nào. Mời các con cùng nghe.
+■ Nghe nhạc bài Mưa rơi bằng đàn thập lục. Bài hát Mưa rơi- này là bài
hát hay nổi tiếng của dân tộc Xá được rất nhiều nghệ sĩ thể hiện. Mời các
con nghe giai điệu bài hát Mưa rồi qua âm thanh của cây đàn thập lục.
+■ Cô và trẻ cùng biểu diễn. Nào chứng mình múa hát cùng cô các giai
điệu bài hát.
Trò chơi: Ô cửa bí mật:
Cách chơi trò chơi: Các con sẽ chia làm 3 đội. Mỗi đội sẽ cứ ra 1 bạn làm
đội truởng. Trên bảng có 6 ô của từ số 1 đến số 6. Ở dưới mỗi ô có hình
ánh mình họa các nội dung bài hát. Các con sẽ chọn và lật ô. Khi đoán
được tên bài hát các đội giơ tím hiệu, đội nào có tím hiệu trước sẽ có quyền
trả lời, trả lời đúng thì được thường 1 bông hoa. Nếu sai dành quyền trả lời
cho đội khác.
*Hoạt động 4:
Dạy vận động múa: Múa với bạn Tây Nguyên.
Nội dung kết hợp: Nghe nhạc- nghe hát, hát các yêu cầu.
Trò cchơi âm nhạc: Thi ai nhanh.

Mục đích:
Trẻ hát múa nhịp nhàng cùng bài hát.
Thích nghe nhạc, nghe hát.
Chơi thành thạo trò chơi.
Chuẩn bị băng cát xét.
Ba ngôi nhà tương trưng cho ba miền (Hà Nội, miền núi, Tây Nguyên).
5 – 7 kí hiệu về Thủ đô, miền núi, Tây Nguyên.
Tiến hành:
Cô cho trẻ nghe băng bàì hát Múa với bạn Tây Nguyên. Trẻ có thể hát và
nhún nhảy các bài hát. Sau đó, cô cho bạn gái tập múa trước, động tác như
sau:
+■ Tay em cầm hoa… vang vang.
Hai tay giang hai bên, lòng bản tay nắm hử, chân bước nhún đánh hỏng
các nhịp bài hát.
+■ Vui bên nhau… lưu luyến.
Tay trái nắm hở giơ lên cao, tay phải đưa ra đưa vào các nhịp bài hát.
+■ Hôm nay… ngoan ngoan.
Tay phải giơ cao, tay trái thấp, cuộn cổ tay theo nhịp bài hát rồi đổi bên.
Động tác nam.
+■ Tay em… vang vang.
Tay trái gio cao giả cầm còng, tay phải giả cầm dùi đánh còng các nhịp bài
hát. Chân trái giơ cao, chân phải cùng dậm các nhịp bài hát.
+■ Vui bên nhau… lưu luyến.
22

Giống động tác nữ.
+- Hôm nay ngày vui… ngoan ngoan.
Chân trái chống gót trái lên phía trước, vỗ tay nghiêng trái, nghiêng phải
các nhịp bài hát.

Xem thêm: đồ án nhà hát 800 chỗ

Sau khi tập riêng cho từng nhóm trẻ, cô cho trẻ nam và nữ đúng đổi diện
nhau từng đôi một cùng múa.
Nghe nhạc- nghe hát: Cô có thể hỏi trẻ bài hát nào trẻ thích nghe? Cô bật
băng cátxét cho trẻ nghe, cô và trẻ cùng phụ họa các như vỗ tay, nhún
nhảy hoặc lắc lư các bài hát.
Trò chơi âm nhạc: Thi ai nhanh
Mục đích: phát triển tai nghe, trẻ phân biệt bài hát các đúng tím hiệu.
Chuẩn bị: như trên.
Cách chơi: Cô hát cho trẻ nghe (Em yêu Thủ đỏ, múa với bạn Tây Nguyên,
Gà gáy té te…). Cô cho 5 – 7 trẻ lên chơi và đeo kí hiệu của các địa danh.
Hát bài hát nào có địa danh vùng nào trẻ có kí hiệu vùng đó phải chạy
nhanh về ngôi nhà tương ứng. Ai chậm chân phải nhảy lò có hoặc chơi lại
ở lượt sau.
Hoạt động sinh hoạt văn nghệ các chủ đề.
Mục đích:
Trẻ hào hứng tham gia vào các hoạt động âm nhạc.
Thể hiện sự sáng tạo của mình khi tham gia các hoạt động âm nhạc.
Chuẩn bị:
Trang phục phù hợp với bài hát.
Nhạc cụ, đài, băng, con nổi, tranh ánh…
Đồ dùng học tập của trẻ: Các dụng cụ gõ…
Giải thường văn nghệ (tuỳ hoàn cảnh cụ thể).
Với vận động các nhạc, ngoài những vận động đơn giản của cơ thể, cô có
thể dụng thành điệu múa có trang phục, đạo cụ, đội hình tuỳ các khả năng
của cô và của trẻ.
Một số bài hát, bản nhạc bổ sung:
Bé và Trăng
Nhạc và lời: Bùi Anh Tôn
Hạt sương Nhạc: Lê Thị Bích Diệp
Tiến hành:

Cô có thể tổ chức hoạt động dưới hình thức sinh hoạt văn nghệ các kiểu
hội diễn có thi đua giành giải nhất, nhì, ba, khuyến khích các tiết mục múa
hát cá nhân, tập thể…
Cô giới thiệu chương trình, cùng tham gia biểu diễn với trẻ. Nên sắp xếp
xen kẽ các thể loại hoạt động, hình thức đa dạng, chú ý lời dẫn kết nổi các
bài hát hợp lí, uyển chuyển, hướng trẻ vào chủ để.
Nên tổ chức thành hội diễn văn nghệ, cô giáo tuyên bố lễ trao giải vào cuối
buổi, có tặng quà, hoa…
23

HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO
Hoạt động 1: Vẽ gà mái
Mục đích:
Vẽ kết hợp các hình tròn với các chi tiết như: mỏ, mào, đuôi… để miêu tả
hình dáng và đặ

Viết một bình luận