module 16 thcs

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (226.78 KB, 26 trang )

Đang xem: Module 16 thcs

PHÒNG GIÁO DỤC TP NHA TRANG
TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT

BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN
NĂM HỌC: 2013 – 2014
Module 16: Hồ sơ dạy học
I. Đặt vấn đề :
Trong quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông
(Ban hành kèm theo Thông tư số 30 /2009 /TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã đề ra 25 tiêu chí chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung họcthì
ở chương II , Điều 6 Tiêu chuẩn 3:
Năng lực dạy học có Tiêu chí 14 về Quản lý hồ sơ dạy học đã xác định “Xây dựng, bảo quản,
sử dụng hồ sơ dạy học theo quy định. “
Hồ sơ dạy học không mang tính hình thức như nhiếu người nghĩ, mà nó thực sự là kết quả lao
động nghiêm túc của người giáo viên, nếu chúng ta quan niệm đúng về giá trị của nó.
Thông qua “hồ sơ dạy học” này, người giáo viên có thề nhìn thấy một cách rõ ràng công việc
của họ, những tiến bộ cũng như những điều có thể rút kinh nghiệm. Ngoài ra, hồ sơ dạy học có
thể giúp các nhà quản lý dễ dàng hơn trong đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên, tránh sự
đánh giá mang tính cảm tính, đảm bảo sự công bằng trong đánh giá.
Hồ sơ dạy học là gì?
Hồ sơ dạy học không giới hạn ở tập giáo án hay các bài soạn, tài liệu sưu tập của giáo viên và
cũng không phải là một “quyển sách” để nhớ lại những gì đã làm được. Hồ sơ dạy học là tập tài
liệu được tổ chức theo một mục đích nhất định về sự phát triển nghề nghiệp và những khả năng
đã đạt được trong hoạt động dạy học.
Ngoài ra, hồ sơ dạy học còn là sự thu thập tất cả các tài liệu và thông tin, là bằng chứng có thể
nhìn thấy được về kiến thức, khuynh hướng và kỹ năng nghề nghiệp mà giáo viên có được
trong quá trình phát triển nghề nghiệp. Bản thân tư liệu trong hồ sơ dạy học đã phản ánh cá
nhân người giáo viên và khả năng tự quản của họ.
Thông thường có hai loại hồ sơ dạy học: hồ sơ dạy học thực thi và hồ sơ dạy học báo cáo. Hồ
sơ dạy học thực thi đặc trưng bởi sự thu thập có tính hệ thống những việc làm, những tài liệu
và những hoạt động xã hội có lien quan đến dạy học. Những thu thập này sẽ giúp hình thành

quá trình tự đánh giá của giáo viên để từ đó đề ra mục tiêu phát triển tiếp theo. Sau đó giáo viên
phát triển hồ sơ nàythành hồ sơ báo cáo. Hồ sơ báo cáo sẽ là những tư liệu điển hình và phản
ánh tốt nhất khả năng sáng tạo của giáo viên như một nhà giáo dục chuyên nghiệp.
Hồ sơ dạy học thực thi thường lớn so với hồ sơ dạy học báo cáo. Hồ sơ dạy học thực thi chứa
đựng nguyên vẹn những tài liệu mà giáo viên đã lựa chọn để phục vụ cho công việc dạy học
của mình. Thí dụ, ngoài tài liệu dạy học chính thức, trong hồ sơ này chứa đựng những bài báo,
bài viết, video, đĩa CD, sách vở ….
Hồ sơ dạy học báo cáo được biên soạn với mục đích là nộp cho những người có trách nhiệm
kết quả dễ nhìn thấy và dễ đọc về năng lực nghề nghiệp của giáo viên. Hồ sơ dạy học báo cáo
chỉ chứa những tài liệu chọn lọc và được sắp xếp theo một trật tự hướng đích, bởi vì người xem
không có đủ thời gian để xem tất cả hồ sơ thực thi của giáo viên. Khi đánh giá hồ sơ dạy học
1

báo cáo, bạn sẽ thấy hồ sơ này ít hơn nhưng vẫn nói được đầy đủ về công việc của người dạy.
Vì sự khác nhau về
hai loại hồ sơ như vậy, nên trong hồ sơ dạy học báo cáo rất cần có bản thuyết minh về những
tài liệu khác có lien quan, để mọi người có thề hiểu được toàn cảnh làm việc của giáo viên.
Một điều cần nhớ rằng, hồ sơ dạy học báo cáo được thiết kế trên cơ sở của hồ sơ dạy học thực
thi. Hồ sơ dạy học phản ánh hoạt động nghiêm túc và không ngừng phát triển của giáo viên.
II. Nội dung:
1.Xây dựng hồ sơ dạy học ở cấp THCS
1.1 Trong Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có
nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3 /2011 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) ở Chương III
qui định về chương trình và các hoạt động giáo dục, tại Điều 27 nói về Hệ thống hồ
sơ, sổ sách về hoạt động giáo dục phần đề cập “Đối với giáo viên” đã xác định hồ
sơ dạy học bao gồm các loại :
a) Giáo án (bài soạn);
b) Sổ ghi kế hoạch giảng dạy và ghi chép sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, thăm lớp;

c) Sổ điểm cá nhân;
d) Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp).
1.2 Trong thực tiển giảng dạy, từ những nhu cầu của việc nâng cao chất lượng chuyên môn,
các trường thường tập trung vào các nội dung sau của giáo viên bộ môn. Bài soạn được thiết kế
theo qui định, tăng cường đầu tư soạn giảng phần phương pháp của thầy và trò, hằng năm có bổ
sung điều chỉnh về nội dung và phương pháp. Bài soạn được đóng thành tập ghi rõ thời gian
biên soạn.
Giáo viên có đầy đủ bài soạn của các chương trình được phân công giảng dạy kể cả bài soạn
dạy học các chủ đề tự chọn (nếu có).
-Các tiết dự giờ bảo đảm tính pháp lí, có đủ chữ kí của người dạy và người dự, thời gian, lớp
dự…
-Sổ kế hoạch giảng dạy(có đối chiếu với phân phối chương trình chính thức của Bộ Giáo dục
và các chỉ đạo bổ sung của Sở Giáo dục hoặc Phòng Giáo dục – bằng văn bản) theo tuần thể
hiện rõ các hoạt động giáo dục theo từng tuần của mỗi giáo viên, thể hiện tính pháp lí về
chương trình dạy học trong tuần. Bộ chuẩn kiến thức-kỹ năng bộ môn để làm căn cứ đối chiếu.
-Mỗi giáo viên phải cập nhật hoá điểm vào sổ điểm cá nhân.
– Phiếu báo dạy thực hành ở phòng bộ môn.
– Hệ thống đề kiểm tra, đối với các kỳ kiểm tra quan trọng thì có thêm phần xây dựng ma trận
đánh giá theo từng chủ đề, từng chương theo yêu cầu chuẩn kiến thức và kỹ năng chương trình
với các cấp độ : biết, thông hiểu, vận dụng (đảm bảo cấp độ vận dụng kiến thức trong các bài
kiểm tra từ 50% trở lên). Học sinh phải hiểu bài, vận dụng, tổng hợp kiến thức và có thể biểu
đạt chính kiến của bản thân khi làm bài
– Tập hồ sơ bồi dưỡng thường xuyên gồm các tư liệu phục vụ cho việc nghiên cứu các module
qui định, các chuyên đề do giáo viên tự viết, phiếu dự giờ, sổ tay giáo viên.
1.3 Các loại hồ sơ, sổ sách của giáo viên chủ nhiệm gồm có sổ chủ nhiệm lớp, các kế hoạch
liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp như xây dựng lớp học thân thiện, phòng chống tệ nạn xã
hội và ma tuý, an toàn giao thông, biên bản họp với ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp…
* Sổ kế hoạch chủ nhiệm: thực hiện theo mẫu .
* Sổ gọi tên và ghi điểm:
2

– GVCN phải ghi đầy đủ sơ yếu lý lịch HS chính xác, sạch sẽ, cập nhật số ngày nghỉ của từng
HS theo từng tháng. Phần sơ yếu lý lịch của HS cần hoàn thành chậm nhất cuối tháng 9 của
năm học. Hàng tháng, BGH ghi nhận xét và xác nhận vào sổ. Sổ gọi tên và ghi điểm được thực
hiện hàng ngày trên lớp, sau đó lưu tại văn phòng nhà trường, cuối năm học được đưa vào hồ
sơ lưu trữ lâu dài của nhà trường.
– Điểm kiểm tra hàng ngày, kiểm tra viết từ 1 tiết trở lên do giáo viên bộ môn trực tiếp ghi vào
sổ, không để HS ghi thay giáo viên.Chỉ có GVBM mới được sửa điểm môn học đó( khi có
nhầm lẫn), GVCN được sửa trong bảng tổng hợp xếploại ĐTBCM. Mọi sửa chữa điểm cần
đúng quy định: dùng bút đỏ gạch trên điểm số sai và ghi điểm điều chỉnh trên trên phía phải.
* Sổ ghi đầu bài: là cơ sở pháp lý giúp các cấp quản lý giáo dục kiểm soát việc thực hiện kế
hoạch dạy học và những công việc cụ thể của GVBM, nắm tình hình học sinh trên lớp. Sau mỗi
tiết học, GVBM cần ghi nhận xét nghiêm túc về tiết dạy, về thái độ học tập của HS. GV không
được ký sẵn để HS ghi sau tiết học.
Những tiết trống giờ, cán bộ lớp phụ trách sổ đầu bài phải ghi lý do nghỉ học. Sổ ghi đầu bài do
giám thị trực tiếp quản lý và giao cho từng lớp vào các buổi học và được lưu văn phòng vào
cuối mỗi buổi học. Hàng tuần GVCN, BGH kiểm tra tình hình học tập, rèn luyện của HS và
giảng dạy của GV; ghi nhận xét cụ thể và nêu yêu cầu thực hiện sau khi kiểm tra.
2.Sử dụng, bảo quản và bổ sung hồ sơ dạy học
+ Thông thường, người giáo viên luôn luôn chuẩn bị hồ sơ dạy học trước mỗi học kỳ bắt đầu.
+ Và sau mỗi học kỳ, giáo viên xin xác nhận của Tổ chuyên môn và Ban Giám Hiệu vào Phiếu
theo dõi tiến độ giảng dạy và tập hợp cũng như đánh giá hồ sơ dạy học môn học thành Hồ sơ
dạy học học kỳ để lưu trữ nhằm phục vụ cho việc bảo quản, bổ sung và sử dụng nhiều năm
liền.
2.1 Đối với giáo viên bộ môn
Trong hồ sơ dạy học thì việc giáo viên được sử dụng giáo án cũ (có soạn bài soạn bổ sung) là
quan trọng nhất và thường được quy định như sau:
a) Đối tượng
Giáo viên chính thức được giảng dạy ở nhà trường phổ thông có thời gian giảng dạy ít nhất

3 năm (không tính thời gian tập sự) không trong thời gian chịu kỷ luật
b) Tiêu chuẩn
Phải đạt các tiêu chuẩn sau:
– Cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, được xếp loại KHÁ về chuyên môn trở lên.
– Đã giảng dạy chương trình khối, lớp đó từ 3 năm trở lên và được Hiệu trưởng đánh giá chất
lượng dạy học từ loại khá trở lên (hoặc đạt giáo viên dạy giỏi cấp trường). Đối với Nhà giáo ưu
tú, giáo viên dạy giỏi cấp thành phố, giáo viên được Phòng Giáo dục – đào tạo điều động chấm
thi giáo viên dạy giỏi cấp quận,giáo viên dạy giỏi cấp thành phố (thời gian dạy khối, lớp đó là 1
năm); giáo viên dạy giỏi cấp quận, thành phố (thời gian dạy khối, lớp đó là 2 năm).
c) Yêu cầu về giáo án được sử dụng lại
* Về hình thức:
– Giáo án được soạn bằng vi tính hoặc viết tay.
– Đảm bảo sạch, thể hiện rõ tiến trình lên lớp của 1 tiết học, được lãnh đạo ký duyệt đầy đủ
trước khi được phép sử dụng lại.
* Về nội dung:
– Giáo án được soạn đầy đủ các tiết dạy theo phân phối chương trình (kể cả các tiết thực hành).
3

– Đảm bảo: mục tiêu, nội dung bài dạy, phương pháp tiến hành và tổ chức lớp học (hoạt động
của thầy, của trò), không có bất cứ sai sót nào về kiến thức.
d) Bài soạn bổ sung
Tuỳ theo đối tượng cụ thể, giáo viên có thể soạn bổ sung các mặt về nội dung, phương pháp; tổ
chức dạy học sao cho đạt được mục tiêu của tiết dạy và cập nhật hoá được kiến thức. Nội dung
bổ sung không cần trình bày theo trình tự của một giáo án, nhưng phải được lãnh đạo ký duyệt
theo lịch trình ký duyệt giáo án trong năm học.
• Để theo dõi tình hình thực hiện, các cấp quản lý thường xếp loại giáo án theo các loại :
– Loại Tốt:
+ Không thiếu giáo án nào, đầy đủ nội dung, trình bày sạch, đẹp;
+ Số giáo án đạt yêu cầu từ 90% trở lên; có rút kinh nghiệm theo chuyên đề.

– Loại Khá:
+ Không thiếu giáo án nào, đầy đủ nội dung, trình bày sạch, đẹp;
+ Số giáo án đạt yêu cầu từ 75% trở lên; có rút kinh nghiệm.
– Loại Trung bình:
+ Không thiếu giáo án nào;
+ Số giáo án đạt yêu cầu từ 50% trở lên;
– Loại chưa đạt: Những trường hợp còn lại.
• Về loại hồ sơ dạy học, xếp theo 4 mức sau:
1. Loại Tốt:
– Bố cục hình thức rõ ràng sạch sẽ, ghi đủ các mục theo quy định.
– Nội dung hợp lí, khoa học, kịp thời có hiệu quả.
2. Loại Trung bình:
– Bố cục hình thức rõ ràng, sạch sẽ, ghi đủ các mục theo quy định.
Nội dung có đầy đủ ít nhất hai phần của nội dung còn sơ sài mang tính chiếu lệ.
3. Loại Khá: Chưa đạt mức loại Tốt và trên loại Trung bình.
4. Loại Chưa đạt: Những trường hợp còn lại.
2.2 Đối với hồ sơ giáo viên chủ nhiệm, cũng xếp theo 4 mức chú ý vào các tiêu chuẩn sau :
-Thực hiện đúng mẫu qui định
-Cập nhật kết quả đầy đủ, chính xác, đúng thời gian
-Điều chỉnh theo đúng qui đinh về hình thức , màu mực, có ký xác nhận
-Lưu trữ các loại sổ trong thời hạn 5 năm học
3.Ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, bổ sung thông tin và lưu giữ hồ sơ dạy học
• Tại văn bản Số 4987/BGDĐT-CNTT về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học
2012 – 2013 ngày 2 tháng 8 năm 2012 Bộ Giáo dục đã chỉ đạo nhiều vấn đề về việc ứng dụng
CNTT trong quản lý và giảng dạy- học tập, trong đó:
a) “Đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong trường phổ thông nhằm đổi mới phương pháp dạy và
học theo hướng giáo viên tự tích hợp CNTT vào từng môn học thay vì học trong môn tin học.
Giáo viên các bộ môn chủ động tự soạn và tự chọn tài liệu và phần mềm (mã nguồn mở) để
giảng dạy ứng dụng CNTT” (Theo Quyết định số 698/QĐ-TTg ngày 01/6/2009 của Thủ tướng
Chính phủ).

Các sở GDĐT chỉ đạo, tổ chức hướng dẫn cụ thể cho giáo viên các môn học tự triển khai việc
tích hợp, lồng ghép việc sử dụng các công cụ CNTT vào quá trình dạy các môn học của mình
nhằm tăng cường hiệu quả dạy học qua các phương tiện nghe nhìn, kích thích sự sáng tạo và
độc lập suy nghĩ, tăng cường khả năng tự học, tự tìm tòi của người học. Ví dụ: Giáo viên bộ
4

Đọc thêm  Hán văn giáo khoa thư pdf

môn dạy nhạc cần tự khai thác, trực tiếp sử dụng các phần mềm dạy nhạc phù hợp với nội dung
và phương pháp của môn nhạc, không sử dụng giáo viên tin học soạn chương trình dạy nhạc
thay cho giáo viên dạy nhạc. Giáo viên môn văn có thể tích hợp dạy phương pháp trình bày văn
bản. Tương tự như vậy với các môn học khác;
b) Các giáo viên cần tích cực, chủ động tham khảo và sử dụng các phần mềm ứng dụng tích
hợp vào các môn học trên website http://edu.net.vn để cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi học
tập;
c) Khuyến khích giáo viên chủ động tự soạn giáo án, bài giảng và tài liệu giảng dạy để ứng
dụng CNTT trong các môn học;
d) Không dùng thuật ngữ “giáo án điện tử” cho các bài trình chiếu powerpoint.
Tham khảo mẫu giáo án đã được đưa lên mạng giáo dục.
• Về giáo án trong hồ sơ dạy học
3.1. Các loại giáo án soạn bằng máy vi tính.
1. Giáo án vi tính:
– Là giáo án soạn trên máy vi tính, được in ra khổ giấy A4. (nếu giáo viên sử dụng laptop
thường xuyên trên lớp thì không phải in ra giấy A4).
2. Giáo án trình chiếu: (Thường quen gọi là giáo án điện tử).
– Là loại giáo án soạn bằng máy vi tính có sử dụng các phần mềm dạy học và khi tổ chức dạy
học trên lớp phải sử dụng máy tính và máy chiếu đa năng.
3.2. Điều kiện soan giáo án vi tính
1. Giáo viên đã qua tập huấn kỹ năng ứng dụng CNTT do Phòng GD&ĐT tổ chức thì được
phép soạn giáo án trên máy tính (dùng bộ MS Office hoặc bộ OpenOffice mã nguồn mở)
2. Giáo viên soạn giáo án trình chiếu yêu cầu biết sử dụng một trong các phần mềm dạy học

và có kĩ năng sử dụng máy chiếu projector (dùng MS PowerPoint,OpenOffice
Impress , Mindjet MindManager, FreeMind)
3.3. Quy định về việc soạn, kiểm tra giáo án.
1. Giáo viên phải có trách nhiệm và tự giác chuẩn bị kỹ giáo án trước khi lên lớp. Những giáo
viên soạn giáo án trên máy vi tính từ năm thứ hai bắt buộc phải có điều chỉnh, bổ sung nhằm
không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng bài soạn và phù hợp với đối tượng học sinh.
2. Khi soạn bài giáo viên cần nghiên cứu thật kĩ SGK, tài liệu hướng dẫn giảng dạy bộ môn và
nhất là bộ chuẩn kiến thức – kỹ năng bộ môn để làm cho nội dung bài giảng thật sâu sắc sinh
động và hấp dẫn.
3. Các giáo án vi tính, giáo án trình chiếu phải có đủ các đề mục, các bước tiến hành như một
giáo án thông thường và là một trong các loại hồ sơ quy định của giáo viên được quản lý và
kiểm tra theo quy chế chuyên môn.
4. Giáo viên khi soạn bài có thể tham khảo các giáo án trên mạng, có trong các loại tài liệu
nhưng tuyệt đối không được sao chép hoặc sửa chữa chút ít rồi in ra coi như giáo án của mình.
5. Các đề kiểm tra định kỳ phải nộp cả đề, đáp án và ma trận đề thi (đối với những đợt kiểm tra
quan trọng) cho nhà trường.
6. Giáo viên soạn bài trên máy vi tính thực hiện qua các đợt hội thi GV giỏi, thao giảng ít nhất
2 tiết dạy/học kỳ phải sử dụng giáo án trình chiếu có hỗ trợ của công nghệ thông tinCác giáo án
trình chiếu của giáo viên tự soạn hoặc sưu tầm sẽ được tổ chuyên môn tập hợp , sắp xếp để làm
tư liệu bài giảng của tổ sử dụng cho nhiều năm.
• Riêng GVCN cũng cần sử dụng các phần mềm để phục vụ cho việc biên soạn hồ sơ sổ sách,
sử dụng các biểu bảng của SMAS hay VEMIS để lưu trữ cho lớp.
5

• Hồ sơ dạy học cần được lưu trữ theo từng năm học trong đĩa CD-ROM để tiện bảo quản và
truy cập.
III.Kết luận :
Tóm lại, hồ sơ dạy học vừa là công cụ vừa là kết quả làm việc thực sự của giáo viên. Khi hiểu
bản chất của Hồ sơ dạy học chúng ta thấy nó thực sự có ý nghĩa cho sự phát triển nghề nghiệp

của mỗi cá nhân. Cách thức xây dựng hoàn toàn có thể linh hoạt sao cho phù hợp với mục tiêu
giáo dục và điều kiện hoàn cảnh của mỗi trường, mỗi đơn vị. Căn cứ vào những chuẩn cơ bản
do Bộ giáo dục qui định, giáo viên có thể sáng tạo xây dựng theo cách của riêng mình. Xây
dựng và triển khai thực hiện hồ sơ dạy học sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học của bản thân
giáo viên cũng như chất lượng quản lý quá trình dạy học của nhà quản lý.

6

PHÒNG GIÁO DỤC TP NHA TRANG
TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT

BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN
NĂM HỌC: 2013 – 2014
Module 16: Hồ sơ dạy học

Hồ sơ dạy học là tập hợp các kế hoạch, sổ sách, tài liệu chuyên môn của môn học
được chuẩn bị trước theo sự chỉ đạo của nhà trường và sự phân công của tổ chuyên môn giúp GV thực thi
dạy học trong quá trình công tác để đạt được mục tiêu chất lượng dạy học dã đề ra.

Việc đổi mới phuơng pháp dạy học gắn liền với việc xây dựng & quản lí, bảo
quản hồ sơ dạy các môn học ở các trường THCS đã được triển khai từ cách đây hàng
chục năm. Tuy nhiên, đến nay, việc hướng dẫn sây dụng, quản lí sử dụng hồ sơ dạy học
hầu như chưa có bước đổi mới nào đáng kể; thậm chí, một số GV và cán bộ quản lí chưa
hiểu rõ và chưa xây dụng đuợc những tiêu chí của một bài học theo tinh thần đổi mới.
Trước yêu cầu đổi mới giáo dục một cách căn bản và toàn diện buộc mọi GV phải tìm
cách đổi mới xây dựng và quản lí hồ sơ dạy học. Chúng ta sẽ nghiên cứu đổi mới dần
dần từng công đoạn một của việc xây dụng và quản lí hồ sơ dạy học các môn học (nắm
bắt mục tiêu bài học; xây dựng kế hoạch bài học theo tinh thần mới; tổ chức cho HS
hoạt động học tập…); tiến tới đổi mới hoàn toàn việc dạy và học các môn học ở cấp

trung học.
1.
Hồ sơ tổ chuyên môn (CM) là tập hợp các vàn bản chỉ đạo chuyên môn của các cấp, những tài liệu
chuyên môn về chương trình, khung phân phối chương trình, các chuẩn kiến thức kỉ năng, mục tiêu của môn
học; các kế hoạch phân công dạy học, sinh hoạt chuyên môn, dự giờ thăm lớp, đăng kí thi đua, đăng kí học tập
nâng cao chuyên môn nghiệp vụ… Hồ sơ này do tổ trưởng chuyên môn chủ trì xây dựng.

Thông tin chung là các thông số cho biết sơ bộ tên môn học, cấp học, lớp học,
phạm vi chuyên môn, GV dạy… Thông tin này do GV bộ môn xây dựng.
3.
Sổ bồi dưỡng chuyên môn cá nhân (BDCMCN) là những tích lũy ghi chép và tự
bồi dưỡng của GV trong các đợt tập huấn chuyên môn, sinh hoạt chuyên môn, hoặc tự
bồi dưỡng về các lĩnh vục:
2.

Nội dung chương trình, tài liệu, sách giáo khoa.
Các phương pháp dạy học, kỉ thuật dạy học tích cực bộ môn.

7

Các kĩ năng dạy tích hợp, lồng ghép các nội dung giáo dục.
Các kĩ năng sử dụng thiết bị dạy học bộ môn.
Các kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học.
Tự làm thiết bị dạy học.
Kinh nghiệm dạy học phân hoá HS yếu kém.
Kinh nghiệm bồi dưỡng Hs giỏi.
Kế hoạch tự bồi dưỡng thường xuyên.

Những kinh nghiệm về sư phạm, giáo dục khác.
Sổ này do GV ghi chép trong quá trình công tác nhiều năm.
4.
Sổ dự giờ là văn bản ghi các đánh giá của GV về tiết dạy của đồng nghiệp theo
các tiêu chí tiết dạy nhằm rút kinh nghiệm học hỏi trau dồi chuyên môn nghiệp vụ trong
quá trình công tác. Sổ dự giờ do GV xây dựng và ghi chép khi dự giờ thăm lớp đồng
nghiệp.
5.
Sổ điểm cá nhân là văn bản ghi chép tóm tắt những đặc điểm của HS về bộ môn
và các đánh giá kiểm tra thường xuyên và định kì trong quá trình HS theo học môn
học.Sổ điểm cá nhân do GV bộ môn xây dựng và ghi chép thường xuyên.
6.
Sổ mượn thiết bị dạy học là sổ ghi chép mượn phương tiện, thiết bị dạy học của
GV với nhà trường thường xuyên trong quá trình công tác. sổ này do nhà trường xây
dựng và quản lí.
7.
Sổ báo giảng ghi kế hoạch lịch dạy học của GV bộ môn theo kế hoạch tuần, học
kì và cả năm phù hợp với thời khóa biểu của nhà trường. Nôi dung ghi chi tiết cho từng
tiết dạy: tên bài dạy, lớp dạy, thiết bị dạy học. Người phụ trách thiết bị dạy học của
trường sẽ căn cứ vào sổ này để hỗ trợ cho GV chuẩn bị thiết bị dạy học. Sổ này do GV
bộ môn xây dựng trước ít nhất 1 tuần trước thực hiện.
Quy trình xây dụng hồ sơ dạy học gồm các bước:
Bước 1: Tổ chuyên môn thảo luận trao đổi về các văn bản chỉ đạo của các cấp,
xây dụng kế hoạch tổ chuyên môn bao gồm: chương trình, sách giáo khoa, khung phân
phối chương trình, chuẩn kiến thức kỉ năng của chương trình, khung ma trận đề kiểm

tra, những vấn đề về sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học, những vấn đề về phương pháp dạy học, các kĩ thuật
dạy học tích cực…

Bước 2: Hoàn thiện các thông tin chung.
Bước 3: Tìm hiểu và cập nhât sổ bồi dưỡng chuyên môn cá nhân: Khung phân
phối chương trình, các chuẩn kiến thức kỉ năng, sử dụng thiết bị dạy học, sử dụng kỉ
thuật dạy học tích cực…

8

Bước 4: Tìm hiểu và cập nhật sổ dự giờ, sổ mượn thiết bị dạy học, xây dựng sổ
điểm cá nhân.
Bước 5: Xây dựng kế hoạch bài dạy. Dựa vào thời khoá biểu để xây dựng sổ báo
giảng.
Quy trình ra đề kiềm tra theo chuẩn kiến thức, kĩ năng trong hồ sơ dạy học:
Do có những nội dung trong chuẩn kiến thức, kỉ năng còn đuợc mô tả một cách chung
chung, khái quát nên để đánh giá được kết quả học tập của HS một cách khách quan,
công bằng và khoa học thì việc soạn câu hỏi theo chuẩn kiến thức, kỉ năng có thể thực
hiện theo quy trình sau:

Bưóc 1: Phân loại các chuẩn kiến thức, kỉ năng theo cấp độ nhận thức (Nhận biết, thông hiểu, vận
dụng).
Bưóc 2: Xác định các thao tác, hoạt động tương ứng của HS theo chuẩn kiến thức, kĩ năng cần kiểm tra,
đánh giá.
Bưóc 3: Xác định một số dạng toán cơ bản và những sai lầm thường gặp của HS khi làm bài kiểm tra.

Bưỏc 4: Xây dựng bảng trọng số của bộ câu hỏi.


Bưóc 5: Biên soạn, thử nghiệm, phân tích, hoàn thiện bộ câu hỏi.

*

Việc biên soạn đề kiểm tra cần thực hiện theo quy trình sau:

Bước 1. Xác định mục đích của đề kiểm tra.

Bước 2. Xác định hình thức đề kiểm tra.

– Bước 3. Thiết lập ma trận đề kiểm tra.
Bước 4. Tổ hợp câu hỏi theo ma trận đề.

Bước 5. Xây dựng hướng dẫn chấm (đáp án) và thang điểm.

Bước 6. Xem xét lại việc biên soạn đề kiểm tra.

Ma trận đề là một bảng có hai chiều, một chiều là nội dung hay mạch kiến thức, kĩ năng
chính cần đánh giá, một chiều là các cấp độ nhận thức của HS theo các cấp độ: nhận
biết, thông hiểu và vận dụng. Trong mỗi ô là chuẩn kiến thức kỉ năng chương trình cần
đánh giá, tỉ lệ % sổ điểm, số lượng câu hỏi và tổng sổ điểm của các câu hỏi. Số lượng
câu hỏi của từng ô phụ thuộc vào mức độ quan trọng của mỗi chuẩn cần đánh giá,

Xem thêm: Biểu Mẫu Nhận Xét Của Giáo Viên Hướng Dẫn Thực Tập, Phiếu Nhận Xét Của Giáo Viên Hướng Dẫn

lượng thời gian làm bài kiểm tra và trọng sổ điểm quy định cho tùng mạch kiến thức,
từng cấp độ nhận thức.
Tìm hiểu việc sử dụng, bảo quản và bổ sung hồ sơ dạy học.
Sử dụng:
Giáo án được GV xây dựng, cập nhật thường xuyên và sử dụng trong quá trình
dạy, được nhà trường kiểm tra thường xuyên theo quy định.
Sổ báo giảng được cập nhật trước ít nhất 1 tuần khi dạy, GV và viên chức thiết
bị dạy học căn cứ để chuẩn bị các điều kiện bài dạy.
9

Sổ mượn thiết bị dạy học cũng được cập nhật trước ít nhất 1 tuần khi dạy, GV và viên chức thiết bị dạy
học căn cứ để chuẩn bị các điều kiện bài dạy.

Sổ dự giờ được GV sử dụng và cập nhật thường xuyên theo quy định.
Sổ bồi dưõng chuyên môn được GV ghi chép vầ cập nhật thường xuyên.
Tất các các sổ sách, kế hoạch trong hồ sơ dạy học được nhà trường kiểm tra thường
xuyên và đột xuất.

*

Bảo quản:

GV có trách nhiệm cập nhật và bảo quản giáo án, sổ báo giảng, sổ dự giờ, sổ bồi
dưỡng chuyên môn.
Tổ trưởng chuyên môn bảo quản kế hoạch của tổ chuyên môn
GV và viên chức thiết bị dạy học cập nhật và bảo quản sổ thiết bị dạy học
Tất cả các sổ sách, kế hoạch trong hồ sơ dạy học được GV và nhà trường bảo quản theo
quy định.

*

Bổ sung:

Tất cả các sổ sách, kế hoạch trong hồ sơ dạy học được GV cập nhật bổ sung theo quy
định.
Tìm hiểu các năng lực cần thiết ở người giáo viên trung học cơ sở trong xây dựng và
phát triển hồ sơ dạy học.
Trước yêu cầu xây dựng và phát triển hồ sơ dạy học ờ trường THCS, đòi hỏi người GV
phẳi được bồi dưỡng nâng cao năng lực tổ chức dạy học:
GV phải biết tìm kiếm, nghiên cứu thông tin mới, tài liệu tham khảo, các tình
huống ứng dụng trong thực tiễn để rèn luyện cho HS. Để bắt nhịp được với đổi mới của
giáo dục phổ thông và sự phát triển của khoa học công nghệ, người GV phải tìm kiếm
tài liệu tham khảo, nghiên cứu thông tin. Trong điều kiện thông tin bùng nổ, tài liệu
nghiên cứu đa dạng, phong phú người GV phải có năng lực tìm kiếm lựa chọn tài liệu,
nghiên cứu thu nhận, xử lí thông tin, mới đem lại kết quả. Mặt khác, để rèn luyện HS
ứng dụng kiến thức vào thực tiễn, GV phải biết tìm kiếm các tình huống ứng dụng.
GV phải được bồi dưỡng nâng cao năng lực tổ chức thực hành, ngoại khoá, sử
dụng các thiết bị dạy học. GV phải biết sắp xếp và xác định rõ mức độ cho các hoạt
động thực hành, các hoạt động ngoại khoá, xác định những yêu cầu cụ thể và nội dung
hoạt động tương ứng cùng các hướng dẫn cần thiết về tổ chức các hoạt động này. GV
cũng phải có năng lực sử dụng các phương tiện dạy học nhất là phương tiện công nghệ
thông tin để phát huy vai trò quan trọng của nó trong quá trình dạy học.
GV phải có kĩ năng, kỉ thuật dạy học phù hợp yêu cầu đổi mới phương pháp dạy
10

Đọc thêm  Kể Chuyện Tấm Cám Bằng Tiếng Anh, The Story Of Tam And Cam

học. Để thực hiện được phương pháp dạy học tích cực hoá hoạt động học tập của HS,

GV cần phải có những kĩ năng, kỉ thuật dạy học phù hợp. Đó là những kĩ năng dạy học
mới đã được giới thiệu nhưng chưa được phổ biến trong tất cả GV như: kĩ năng dạy học
hợp tác theo nhóm nhỏ, kĩ năng sử dụng phương tiện dạy học như một đối tượng giáo
dục, kĩ năng sử dụng các phương tiện nghe nhìn phục vụ cho dạy học, kĩ năng sử dụng
công nghệ thông tin vào dạy học, kĩ năng làm các bộ công cụ đánh giá kết quả học tập…
Những kĩ năng dạy học GV đã có nhưng nay cần phải đổi mới như: kĩ năng tổ chức các
hoạt động dạy học, kĩ năng lập kế hoạch bài học, kỉ thuật đặt câu hỏi, kĩ năng hướng dẫn
thực hành, kĩ năng đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, kĩ năng thiết lập
các chiến lược dạy học…

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỒ SƠ DẠY
HỌC
Khi công nghệ thông tin (CNTT) tham gia vào quá trình dạy học sẽ làm môi trường dạy học thay đổi. Nó
có tác động mạnh mẽ tới mọi thành tố của quá trình dạy học: thực hiện vai trò giảng dạy như một GV; cung cấp
tài liệu học tập mới có tính tương tác, dễ mang, dễ cập nhật; cung cấp nguồn tài nguyên học tập phong phú, dễ
truy cập, phân phối và có thể khai thác linh hoạt; cung cấp công cụ học tập mới có khả năng hợp tác với người
sử dụng để giúp người sử dụng khai thác hết khả năng làm việc của họ; cung cấp kênh giao tiếp, truyền thông
mới giữa GV và HS, giữa HS với HS, giữa HS với các đổi tượng khác; cung cấp công cụ kiểm tra, đánh giá mới
khách quan và chính xác; cung cấp một hệ thống và công cụ quản lí dạy học mới…

Khi sử dụng các sản phẩm CNTT, GV có thể khai thác các ưu điểm về mặt kĩ thuật và
tiềm năng về mặt sư phạm của CNTT để xây dựng, bổ sung thông tin và lưu trữ hồ sơ
dạy học ở trường THCS.
Hoạt động 1. Tìm hiểu khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, bổ sung
thông tin và lưu trữ hồ sơ dạy học.
Khi ứng dụng công nghệ thông tin vào xây dựng và sử dụng hồ sơ dạy học sẽ mang lại
những tác động tích cực như sau:
– Cung cấp nguồn thông tin đủ dùng, phong phú:
Quá trình dạy học với các phương pháp, biện pháp không có đa phuơng tiện multimedia hỗ
trợ, luôn gặp phải khó khăn là GV và HS chỉ có số lượng tài liệu và thông tin rất hạn chế. Nội dung tài liệu được

trình bày trên giấy do trờ ngại về kỉ thuật in ấn, giá cả, kích thước và trọng luợng của sách giáo khoa… nên tác
giả của sách phải trình bầy hết sức cô đọng, không thể biên soạn cuốn sách có nội dung phong phú để đáp ứng
nhu cầu của người đọc, không có nhiều tài liệu tham khảo, nhiều tranh ảnh minh hoạ…

Sản phẩmCNTT có thể tạo ra những tài liệu đa phương tiện chất lượng cao, dễ dàng lưu
11

giữ và khai thác chúng, chất luợng tài liệu được cải thiện đáng kể. Do lưu trữ trên ổ
cứng hoặc đĩa CD ROM, các tài liệu cho phép khai thác sử dựng nhiều lần mà không làm giảm chất lượng.
Nghe tài liệu âm thanh vài chục lần thậm chí vài trăm lần với máy tính song chất lượng không hề thay đổi. Các ổ
cứng cũng như CD ROM có thể lưu giữ các tài liệu âm thanh không hề khó khăn và tốn kém.

Với một chiếc máy tính cá nhân với ổ cứng dung lượng lớn hiện nay có thể chúa đựng
một lượng thông tin khổng lồ. Với khả năng lưu trữ thông tin to lớn như vậy, HS ngoài
các nội dung học trên lớp còn có thể tham khảo các tài liệu hỗ trợ phong phú đa dạng,
các từ điển bách khoa toàn thư multimedia trên ổ cứng, trên đĩa CD ROM hoặc trên mạng Internet. Nhờ
khả năng cung cấp tư liệu đặc biệt của hệ thống multimedia có thể cho phép GV và HS tổ chúc các hoạt động
dạy học theo những phuơng thức mới chú động hơn, phong phú hơn và tích cực hơn. Hiện nay HS cám thấy rất
ngại khi tra cứu tài liệu vì thiếu thời gian và thiếu nguồn tài liệu tra cứu. Nhưng với hồ sơ dạy học đã được
multimedia hoá sẽ giúp HS khắc phục được khó khăn này. Máy tính với những phần mềm tin học đã giúp xử lí
thông tin hết sửc nhanh chỏng, chỉ với một động tác kích chuột HS tìm thấy ngay thông tin mà minh mong
muổn. Kể cả các thông tin còn nằm trên máy chủ nào đó trên thế giới thì thời gian truy cập cũng chỉ tính bằng
phút thậm chí là mấy giây thôi. Truy cập thông tin dế dàng, nhanh chóng giúp HS phấn khởi, hào hứng, tiết kiệm
thòi gian và hiệu suất học tập được nâng cao hơn.

– Giúp GV đổi mới phương pháp dạy học, đảnh giá kết quả học tập của HS:
Khi ứng dụng CNTT trong dạy học, HS được nhúng vào một môi trường học tập hết sửc
mới mé, hấp dẫn, đa dạng và có tính hỗ trợ cao.
Môi trường này chưa hề có trong nhà trường truyền thống trước đây. Đó là các vi thế

giới, các môi trường hoạt động tích cực mới mẻ như mạng internet, thư viện điện tử, bài
giảng điện tử, lớp học ảo, trường học ảo… CNTT mờ ra triển vọng to lớn trong việc đổi
mới các phương pháp và hình thức dạy học. Những xu hướng dạy học không truyền
thổng như dạy học theo lí thuyết kiến tạo, theo quan điểm hoạt động, dạy học phát hiện
và giải quyết vấn đề… càng có nhiều điều kiện để áp dụng rộng rãi và khai thác triệt để
ưu điểm và khắc phục các hạn chế (về mặt thời gian, không gian và sự phân hoá của
HS) đổi với mỗi phương pháp đó. Trong môi trường CNTT, các hình thức dạy học như
dạy học đồng loạt, dạy học theo nhóm, dạy học cá nhân cũng từ đó mà sẽ có đổi mới
như: cá nhân tự học, tự nghiên cứu và lầm việc với máy vi tính, các cá nhân nghiên cứu,
thảo luận và làm việc theo các nhóm linh hoạt các nhóm ảo. Xuất hiện việc dạy học theo
hình thức lớp học phân tán qua mạng, dạy học từ xa, dạy học cá thể hoá, dạy học qua
cầu truyền hình…
Đặc biệt với mạng internet, HS có thể tự tra cứu thông tin ở các thư viện điện tử, cập nhật các thông
tin mới mé, trao đổi với các HS và GV ở nhiều nơi khác nhau trên thế giới vào bất kì thời điểm nào đó. Đối với
HS, thế giới tri thức được mở rộng hầu như vô hạn, họ không bị giới hạn bời nguồn tri thức (hầu như duy nhất)
của GV trên lớp và sách giáo khoa hàng năm nữa. Điều đó mở ra khả năng phát triển năng lực tự học, tự tìm
kiếm tri thức, làm việc độc lập của từng HS. Trong tình hình đó, người ta lo lắng vai trò của GV sẽ bị thủ tiêu

12

hay giảm sút. Nhưng thực tế, vai trò của GV vẫn hết sức quan trọng và được phát huy hiệu quả hơn trong quá
trình dạy học. Tuy nhiên, cần phải thấy rằng tính chất của vai trò này đã thay đổi: GV không phải là nguồn tri
thức duy nhất, chỉ thực hiện việc chuyển tải tri thức mà GV giữ vai trò hướng dẫn, chỉ đạo. Mối quan hệ giữa
GV và HS trong bối cảnh mới cũng sẽ khác với trước đây. GV không phải là người ra lệnh cho HS phải học cái
gì mà trờ thành người cố vấn, trợ giúp cho HS. GV đóng vai trò tổ chức, Điều khiển, thông qua việc tác động lên
cả HS và môi trường CNTT. Trong điều kiện sử dụng các phương tiện dạy học truyền thống, một GV phải quan
tâm tới vài chục HS thì dù có cố gắng đến đâu, việc đảm bảo nguyên tắc phân hoá trong dạy học vẫn hạn chế.
Tất cả các chi tiết diễn biến của hoạt động học tập của mỗi HS khó được GV nắm bất được và xử lí kịp thời. Về
lí luận, cần phải giúp từng HS làm việc theo đúng khả năng phù hợp năng lực về tri thức và các kĩ năng của

mình, có nhịp độ làm việc phù hợp với cá nhân. Điều này hoàn toàn có thể thực hiện được nếu có CNTT trợ
giúp. Lúc này mọi HS đều có một “trợ giảng” riêng, có thể được trợ giúp tại thời điểm khó khăn bất kì, đúng lúc
với liều lượng thích hợp. Mỗi HS đều có một phương án làm việc riêng, thực hiện nhiệm vụ phù hợp cá nhân HS
đó (có thể giống nhưng cũng có thể khác tất cả các bạn khác), các nhiệm vụ này được phần mềm hoạch định phù
hợp. Điều này còn tạo cơ hội học tập cho HS vùng xa xôi heo lánh, HS khuyết tật, góp phàn nâng cao tính nhân
vàn cho nền giáo dục. Phần mềm được sử dựng ờ nhà cũng sẽ nối dài cánh tay và đảm bảo mối liên hệ ngươc
của GV tới từng HS trong quá trình dạy học, khi làm bài tập trên máy vi tính, HS sẽ được kiểm soát, được giúp
đỡ và đánh giá tại chỗ.

Trong một lớp học, HS có trình độ khác nhau. Đây là một khó khăn đối với các GV khi
giảng dạy theo phương pháp truyền thống, với hệ thống thiết bị dạy học đa phương tiện
Multimedia cho phép khắc phục được khó khăn này. Khi HS mắc nhiều lỗi trong khi
làm bài tập, máy vi tính sẽ khuyến cáo và đưa ra cho HS những bài tập có cùng nội dung
nhưng múc độ dễ hơn. Khi làm việc độc lập với máy tính HS có thể tự chọn cho mình
một nhịp độ làm việc thích ứng riêng. Trong nhiều phần mềm dạy học có sự tương tác
của HS với máy tính người ta còn đưa vào đồng hồ đếm thời gian cho phép HS theo dõi
được tổc độ làm bài hoặc để khống chế thời gian làm bài. HS có thể tự định lượng được
tiến bộ của mình trong học tập.
Khi sử dụng hệ thống thiết bị dạy học đa phương tiện Multimedia, các chuyên gia giáo
dục và tin học đã hợp tác thiết kế các phần mềm dạy học nhằm giúp cho HS có thể làm
việc độc lập và tự học. với khả năng lường
trước được những khó khăn HS gặp phải khi tiến hành các hoạt động lĩnh hội kiến thức
và luyện tập kĩ năng, các phần mềm đã đưa ra những lời giải thích, chỉ ra các nguyên
nhân mắc lỗi, đưa vào các nội dung hỗ trợ lí thuyết, các bài tập bổ trợ… Quá trình học
tập của HS không còn bị lệ thuộc hoàn toàn vào nội dung bài giảng của GV như trong
các phuơng pháp truyền thổng (giảng dạy mặt đối mặt).
Nhờ việc tổ chức hệ thống dữ liệu dễ dàng truy cập, quy trình học tập không nhất thiết phải được tiến
hành theo một trình tự nhất định. Máy vi tính cho phép HS thực hiện dế dàng các hoạt động luyện tập. HS có thể
sử dụng phuơng pháp quy nạp hoặc diễn dịch…

– Tạo ra nhiều hoạt động học tập hấp dẫn tạo và duy trì sự hứng thú học tập của HS:
13

Trong ổ cứng của máy tính,

CD ROM là dữ liệu, cung cấp cho HS các tài liệu học tập hấp dẫn về nội
dung vàn bản, hình ảnh động, tĩnh, âm thanh, các đoạn video dip… mà các tài liệu học tập thông thường khác
không thể có được. Nhiều hoạt động học tập đã được thiết kế thành các phần mềm trò chơi học tập. Mỗi khi
hoàn thành các bài tập, HS có thể nhận được từ máy những nhận xét chính xác, những lời khen khi đạt được kết
quả tốt và những lời chỉ dẫn khi kết quả chưa đạt yêu cầu… HS không cảm thấy mệt mới, bất buộc mà cảm thấy
hứng thú thực hiện các trò chơi học tập, hứng thú học tập.

Trong quá trình học tập, tuỳ theo hoàn cảnh, điều kiện vốn kiến thức của từng H s

có khác

nhau, mỗi Hs cần có những yêu cầu trợ giúp khác nhau. Khi thiết kế phần mềm, các nhà thiết kế đã đưa vào
nhiều chương trình trợ giúp HS vượt qua khó khăn khi gặp phải trong quá trình học tập. Mỗi khi HS gặp phải
khó khăn có thể dễ dàng yêu cầu máy đua ra các chương trình trợ giúp. HS có thể nạp dữ liệu vào máy tính, thay
đổi dữ liệu và được kết quả mới.

Do xuất hiện máy tính vạn năng, xuất hiện các sách giáo khoa điện tử vì vậy các bảng
tra cứu, sổ tay toán học, bàn tính gảy, thước tính… sẽ được xem xét lại (về khả năng tồn
tại hoặc khả năng sử dụng trong các tình huổng sư phạm hạn chế nào đó). Để nâng cao
chất lượng dạy học, cần hiểu rằng chỉ riêng máy vi tính thì không đủ mà cần tàng cường
nghiên cứu tạo ra môi trường đa phương tiện gồm có máy tính, video, máy chiếu, mạng
internet, website giáo dục…

Trong một lớp học, chứng ta thường gặp một sổ HS luôn có tâm lí rụt nè, tự ti ít khi dám

phát biểu suy nghĩ của mình trước lớp. Những HS này” thường có kết quả học tập thấp
hơn các HS khác. Các HS này thường có tâm lí sợ mắc lỗi trước mọi người. Tự các em
vẫn có thể làm việc và tương tác với máy tính cả khi không có GV. Làm việc độc lập
với máy tính sẽ dần dần giúp các HS này khắc phục được tâm lí tự ti, rụt rè trong học
tập. Việc sử dụng CNTT ngay khi ngồi trên ghế nhà trường đã trục tiếp góp phần hình
thành và phát triển kỉ nàng sử dụng thành thạo máy vi tính và làm việc trong môi trường
CNTT cho HS phổ thông. Đây là những kĩ năng không thể thiếu của người lao động
trong thòi đại phát triển của CNTT. Sử dụng CNTT trong quá trình thu thập và xử lí
thông tin đã giúp hình thành và phát triển cho HS cách giải quyết vấn đề hoàn toàn mới,
đưa ra các quyết định trên cơ sờ kết quả xử lí thông tin. Cách học này tránh được kiểu
học vẹt, họ đối phó, máy móc, nhồi nhét thụ động trước đây, nó đòi hỏi sự độc lập, tự giác và nghiêm túc của
HS trong học tập. Trong quá trình học tập với sự trợ giúp của CNTT, HS có điều kiện phát triển năng lực làm
việc với cường độ cao một cách khoa học, đúc tính cần cù, chịu khó, khả năng độc lập, sáng tạo, tự chú và kỉ
luật cao. Việc tự đánh giá, kiểm tra kiến thức bản thân bằng các phần mềm trên máy vi tính cũng giúp HS rèn
luyện đức tính trung thục, cẩn thận, chính xác và kiên trì, khả năng quyết đoán.

Đọc thêm  Hướng Dẫn Viết Báo Cáo Kiến Tập Sư Phạm Tiểu Học Quảng Nam, Báo Cáo Kiến Tập Sư Phạm Chọn Lọc

Với việc ứng dụng công nghệ thông tin và kết hợp các phương pháp dạy học tích cực,
GV sẽ tổ chức được các hoạt động học tập đa dạng, phong phú, đạt hiệu quả cao.
Để đảm bảo có sự thông tin liên lạc kịp thời đến GV, có thể sử dụng địa chỉ mail, hệ thống
trang web của trường nhằm thông báo cũng như tiếp nhận những giáo án, thống kê, những ý kiến của GV liên

14

quan đến công tác giảng dạy. Để quản lí hồ sơ của HS cũng như đảm bảo thông tin liên lạc với cha me HS, có
thể dùng một số trang Web như http://www.wikis.com, http://www.nicenet.com… Đây là những trang
web cho phép người dùng đăng tải tất cả những hoạt động liên quan đến HS như điểm số, thông báo của trường,
của lớp, hạnh kiểm học tập của từng em. cho phép phụ huynh HS, GV chia se thông tin, cộng tác một cách có
hiệu quả. Trang web còn cho phép lưu trữ hình ảnh của lớp, cho phép người xem có thể bình luận góp ý, chia sẽ
những tài liệu, thông tin giữa các thành viên và còn nhiều tính năng hữu ích. Cũng có thể tạo một lớp học ảo cho

GV trên mạng internet với sự hỗ trợ của trang Web http://www.nicenet.com, http://wwwjTarspil.com… và
đưa nhiều chủ đề cho thành viên của lớp học bình luận, tham gia trao đổi, chia sẽ ý kiến. Ngoài ra, các thành
viên của lớp học có thể đưa lên giáo án, tài liệu, sách báo tạo thành một nguồn tài nguyên phong phú phục vụ
cho công tác giảng dạy. Thực hiện gửi và trao đổi thư từ, thông tin giữa các thành viên trong lớp. Đối với
Google.docs có thể tạo, chia sẽ, lưu giữ, xuất bản các tài liệu, các bảng tính trực tuyến, có thể tạo hay tải tập tin
mà bạn muổn. Tập tin được lưu trữ trên máy chú của Google, bạn có thể chỉnh sửa, chia sẽ và xuất bản khắp
nơi…

Việc tìm kiếm thông tin được vận dụng một cách triệt để bằng cách sử dụng trình duyệt
web và khai thác thông tin từ internet. Biết ứng dụng các kĩ năng như download thông tin, hình ảnh, phần mềm,
biết trao đổi thư từ với đồng nghiệp, phụ huynh qua email, biết chia sẽ những giáo án hay, những sáng kiến kinh
nghiệm trong dạy học. Bèn cạnh đó, các nguồn thông tin tìm kiếm được rất phong phú nên GV đã ứng dụng
được các chức năng lưu trữ để hệ thống các tư liệu tìm được theo từng dạng nhất định như văn bản, hình ảnh,
phim, phần mềm… tạo nên cơ sờ dữ liệu phục vụ cho dạy học phong phú. Một số trang web hay như:

http://wwwanswers.com;

http://www.wikipedia.org;

http://youtube.com;

http://

video.google.com;…

Trong quá trình xử lí dữ liệu để tạo ra những sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn, mục tiêu
cần có một số phần mềm hỗ trợ, chẳng hạn như: Một số văn bản, tệp tin được lưu dưới
định dạng pdf cần có Adobe Reader mới đọc được. Một số đoạn video, hình ảnh cần chuyển định dạng cho
phù hợp việc sử dụng như phần mềm: xUisoft, macromedia. Một số phần mềm cắt, ghép phim: Movie maker,
Hero supper Player… Một số phần mềm hỗ trợ soạn giảng như: Photo stoiy (tạo album ảnh động), Flash Player

(tạo hiệu ứng chữ), Violet (trắc nghiệm), Proshow gold (đồng hồ), Micorosoft Encarta (bộ sưu tập các video,
hình ảnh, thông tin, trò chơi về động vật)…

Việc truy cập internet tạo cho GV niềm say mê, hứng thú trong học tập và giảng dạy,
thực hành khả năng làm việc và nghiÊn cứu độc lập. GV có thể chủ động, liên kết nhiều
nguồn kiến thức, kĩ năng trong một bài giảng có sử dụng công nghệ. Ngoài ra, công
nghệ giúp chúng ta có thể thực hiện nhiều công việc cùng lúc, có khả năng chuyển sự
chú ý một cách nhanh chỏng, thời gian đáp ứng nhanh, luôn thực hiện kết nối, thúc đẩy
quá trình làm việc nhóm, nghe nhìn và tư duy. Hơn nữa, công nghệ liên kết các nguồn
tri thức lại với nhau, kết nối công dân toàn cầu. Điều này làm cho không gian địa lí bị xóa
nhoà và công nghệ trờ thành một phần trong cuộc sổng.

15

Hoạt động 2. Tìm hiểu những cãp độ ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, bổ
sung thông tin và lưu trữ hồ sơ dạy học ở trường trung học cơ sở.
THÔNG TIN PHÀN HỒI
Việc ứng dụng CNTT trong xây dung và sử dụng hồ sơ dạy học ờ trường THCS biểu
hiện rất đa dạng, trong thực tế nó được triển khai ờ các múc độ rất khác nhau. Tuy từng
trường hợp cụ thể, tuỳ múc độ nhận thức và kĩ năng công nghệ thông tin của GV, trang
thiết bị mà các trường ứng dụng CNTT ờ múc độ khác nhau:

Mức l, ứng dựng CNTT trợ giúp GV một số thao tác nghề nghiệp:

Trong quá trình dạy học, GV phải làm một loạt công việc như soạn thảo giáo án, ra bài
kiểm tra, nhận xét HS, chuẩn bị các đồ dùng dạy học, các tài liệu cho tiết học… Rất
nhiều công việc như vậy sẽ được trợ giúp bời các thiết bị CNTT như chương trình soạn
thảo vàn bản, bảng tính Excel, các thiết bị quét tư liệu ảnh, chụp ảnh tư liệu. Giáo án sẽ

được soạn bời các ứng dụng văn phòng, các bài kiểm tra test có thể được lựa chọn bời ngân hàng
đề trắc nghiệm, in ấn nhờ phần mềm công cụ trợ giúp riêng. Các tư liệu phục vụ bài dạy học được lấy từ các
website trên Internet, được sao chụp từ máy scaner… Nhờ các thiết bị CNTT mà công tác chuẩn bị của GV dễ
dàng hơn và chất lượng được nâng cao hơn hẳn. Lúc này các thiết bị CNTT không cần nhiều, chỉ cần một vài
máy vi tính và bộ thiết bị máy quét ảnh, máy photo, một máy tính có kết nối Internet, một máy in là đủ phục vụ
cho tất cả GV của trường. Đây là múc độ thấp nhất nhưng phổ biến nhất hiện nay.
Mức 2, ứng dụng CNTT hỗ trợ một khâu trong quá trình dạy học.

Ngoài việc sử dụng CNTT để chuẩn bị cho tiết dạy học cụ thể, GV có thể sử dụng
CNTT để hỗ trợ một công việc nào đó trong quá trình dạy học. Ví dụ thay cho việc dùng
phấn viết lên bảng đen truyền thống GV dùng máy chiếu để trình diễn những nội dung
kiến thức toán học cốt lõi. Việc trình chiếu bài dạy học giúp GV có thể đưa các thông tin
ra nhanh chóng, ngoài kênh chữ còn kèm theo các kênh âm thanh, hình ảnh, phim… có
thể tạo ra hiệu ứng tốt tới HS. Lúc này, lớp học chỉ cần trang bị máy chiếu multimedia
projector, GV chỉ cần kèm theo một máy vi tính là đủ. Đây là mức độ mà nhiều trường đang triển khai. Tuy vậy
CNTT chỉ được ứng dụng trong tình huống dạy học đồng loạt là chủ yếu. chưa hỗ trợ tới những hình thức dạy
học cá nhân và dạy học theo nhóm, các phần mềm được sử dụng nhưng chỉ là trình chiếu cho cả lớp theo dõi.
Mức 3, ứng dựng CNTT hổ trợ việc tổ chức hoạt động dạy học một số chủ đề theo chương trình dạy
học

Ngoài việc trình chiếu thông tin, GV sử dung các phần mềm dạy học được cài vào các
máy tính. Dưới sự hướng dẫn của GV, từng HS làm việc trong môi trường do phần mềm
dạy học tạo ra, tương tác với các đổi tượng trên màn hình và từ đó tiếp cận những khái
niệm, định lí, giải bài tập và những kĩ năng mới. Với mức độ này, từng HS có cơ hội
làm việc với máy vi tính, tự mình thí nghiệm, dự đoán, kiểm tra giả thuyết, từng cá nhân
làm việc với tốc độ tuy thuộc khả năng của mình. HS đạt được trình độ khác nhau tuỳ
16

năng lực từng em. Lúc này việc cá nhân hoá trong dạy học sẽ đạt được trình độ cao. Để

đạt được mức độ này, cần có các phần mềm dạy học tốt, dành cho từng lớp học khác
nhau. Không những thế, cần trang bị máy tính đủ để mỗi HS có cơ hội sử dụng máy tính
thường xuyên trong khi học toán. Máy vi tính có thể được trang bị tập trung trong một
hoặc vài phòng máy (computer lab), hoặc đưa về từng phòng học bộ môn Toán (mỗi phòng có vài máy
tính). Múc độ này chỉ có ờ một số trường có điều kiện và tập trung ờ khu vục đô thị.
Mức 4, tích hợp CNTTvào toàn bộ quá trình dạy học.

Mức độ mà việc ứng dụng CNTT đều được tính đến trong quá trình triển khai mỗi thành
tố của quá trình dạy học. Việc ứng dụng CNTT được đưa vào một cách tối ưu nhằm
mang lai hiệu quả cao. Như vậy, khả năng ứng dụng CNTT phải được tính đến khi xem
xét từng yếu tổ của quá trình dạy học ở trường THCS.

Mức 5, ứng dựng CNTT vào dạy học qua mô hình e-learning:

Mức độ này đã đưa đến mô hình “trường học thông minh”. Đây là một kiểu trường học
mới. Đặc điểm của nó là hết sức giàu công nghệ và phương thức làm việc khác với nhà
trường truyền thống, tập trung vào HS với sự hỗ trợ đắc lực của CNTT. chương trình
học được GV thiết kế phù hợp với trình độ, nguyện vọng của HS. Tốc độ dạy học và
phương pháp phù hợp với khả năng nhận thức của HS. HS có cơ hội được tự học một
cách chủ động, sáng tạo, phát hiện và giải quyết vấn đề theo phong cách nghiên cứu khoa học với sự
trợ giúp của GV; việc dạy học bằng lớp học ảo theo hình thức e-learning, m-learning. Như vậy, CNTT có thể hỗ
trợ, cung cấp công cụ và tài nguyên để HS thực hiện các hoạt động sau: Tính toán xử lí thông tin nhờ các
chương trình ứng dụng, trao đổi, trinh bầy kết quả nghiên cứu nhờ các phần mềm công cụ trình chiếu, trao đổi
với GV, HS ờ xa thông qua chat, hoặc forum, làm bài kiểm tra đánh giá nhờ các module thi trực tuyến. Khi ứng
dụng CNTT vào xây dụng và sử dụng hồ sơ dạy học cần tuỳ theo điều kiện cụ thể về phần mềm, thiết bị, tài
nguyên, trình độ HS… để khai thác hết các khả năng của CNTT nhằm giúp HS tích luỹ kiến thức và kinh nghiệm
nhờ các hoạt động đa dạng trên. Đảm bảo cho HS THCS hình thành và phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu
để tiếp cận với cách học ờ đại học. Phần mềm có các tương tác đồng bộ và không đồng bộ giữa các HS và GV,
hỗ trợ GV tổ chức đánh giá và giúp HS tự đánh giá kết quả học tập.

Xem thêm: Khóa Luận Tốt Nghiệp Tiếng Anh Là Gì ? LuậN Văn TiếNg Anh Là Gì

Việc ứng dụng CNTT trong dạy học sẽ giúp duy trì và phát huy việc học thông qua kiến
tạo xã hội. Trong dạy học, kiến tạo xã hội được thực hiện tốt nhất thông qua các hoạt động cùng nhau giải
quyết nhiệm vụ nhận thức để từ đó hình thành năng lực thực hiện mới. Cơ sở vật chất để thực hiện yêu cầu này
là hệ thống tài nguyên, bao gồm các video dip, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, bộ số liệu mẫu phục vụ cho các
tính toán, thư viện mô hình dạy học ảo tương tác được… Cơ sở kỉ thuật là các phần mềm, các kỉ thuật thiết kế
tương tác, tổ chức dữ liệu. Điều này rất phù hợp với nguyên lắc tạo nên môi trường học tập kiến tạo theo định
hướng đổi mới phương pháp dạy học ờ trường THCS hiện nay.

Hoạt động 3. Minh họa việc ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, bổ sung
thông tin và lưu trữ kẽ hoạch dạy học (giáo án, bài giảng).
THÔNG TIN PHẢN HỒI
17

Hồ sơ dạy học của GV ở trường THCS gồm kế hoạch dạy học, giáo án, tài liệu chuyên
môn, sổ tích lũy kiến thức, ma trận và đề thi… Sau đây là minh họa cho việc ứng dụng
CNTT để soạn kế hoạch dạy học theo bài học (còn gọi là giáo án, bài soạn) góp phần
thực hiện đổi mới phuơng pháp dạy học ở trường THCS.
1. Khái niệm kế hoạch bài học điện từ (giáo án điện từ)
Giáo án dạy học là dàn ý lên lớp của giáo viên bao gồm đầu đề của bài lên lớp, mục đích
giáo dục và giáo dưỡng, nội dung, phương pháp, thiết bị, những hoạt động cụ thể của
thầy và trò, khâu kiểm tra đánh giá… Tất cả được ghi ngắn gọn theo trình tự thực tế sẽ
diễn ra trong giờ lên lớp. Giáo án được giáo viên biên soạn trong giai đoạn chuẩn bị lên
lớp và quyết định phần lớn sự thành công của bài học. Lập kế hoạch bài học là công việc
của giáo viên trước khi lên lớp, là xây dụng một bản kế hoạch chi tiết cho mọi giờ lên
lớp. Kết quả của công việc này còn được gọi là kế hoạch bài học hay bài soạn. Thiết kế
nội dung cách thức dạy học và giáo dục là khâu quan trọng của quá trình sư phạm.
So với phương tiện dạy học cũ chỉ có bảng đen, phấn trắng và sách giáo khoa… thì việc
thiết kế nội dung bài giảng trên máy vi tính với sự hỗ trợ của hệ thống dạy học đa

phuơng tiện (Multimedia) là một bước đột phá lớn. Bài giảng điện tử sẽ hỗ trợ cho GV,
đem đến cho HS phổ thông nhiều thông tin hơn, hấp dẫn hơn qua các kênh thông tin đa
dạng và phong phú: nội dung vàn bản, âm thanh, hình ảnh tĩnh, động. Các đoạn video clip
sống động. Đặc biệt ờ một số nội dung kiến thức người ta còn có thể xây dựng các mô hình mô phỏng thí
nghiệm ảo, thí nghiệm mô

Viết một bình luận