Truyện Ngắn Cây Táo Ông Lành Và Cao Bồi Bang Texas, Đặng Vương Hưng

Thứ nhất Cây táo ông Lành in Vănnghệ 1-6. Coi như phạm huý. Và bắt đầu thì cũng bằng đồn thổi. Người tasuy ra: Tại sao lại có sự trùng hợp đến kỳ lạ giữa các tên tuổi. Rồi những chitiết tổ kiến, cái nhà đổ…

Đang xem: Cây táo ông lành

Hoàng Cát đi đâu cũng bị ngườita… từ chối không tiếp. Gặp Ng Khải: Tôi là Hoàng Cát đây, tác giả Cây táoông Lành đây. Ng Khải: ông làm gì mà cứ phải kêu toáng lên thế. Bây giờcũng đừng nên đi đâu, đừng thanh mình, đừng gây gổ gì. Rồi sẽ qua đi thôi.
Chuyện thứ hai, thơ Phạm Tiến Duật,một bài thơ về cái vòng tròn, trong đó có những câu cái vòng tang như con sốKHÔNG. Người ta cho là một bài thơ phản chiến, đánh giá rất nặng. Hiện nay, thơPhạm Tiến Duật không được ngâm trên đài, bài Trường Sơn đông Trường Sơn tâykhông được hát. Quân đội (Vũ Cao, Chính Hữu) kết luận chỉ là một bài thơ yếu vềtư tưởng, đăng lúc này không có gì. NgheNg Khải (do tôi đoán đầu tiên) bênh: chẳng qua Duật say mê về kỹ thuật, làm thơtìm được một ý hay, nên cứ theo đuổi mãi. Hoàng Trung Thông: các ông hơi đơngiản quá đấy.
Cách đây ít lâu, kỷ niệm Ngô TấtTố, một cụ già bạn cụ Tố viết bài kỷ niệm, có nhắc đến chuyện đói. “Đóitất sinh biến” Tuyên giáo Trung ương cho thế là không nhạy bén, tình hìnhnày lại nói thế. Hoàng Tùng nhận định “Thời buổi này mà có người kêu gọinông dân nổi loạn đấy”.
Nhưng cũng có thể ý Hoàng Tùng làđể chỉ kịch rối Sự tích Thăng Long của Tô Hoài. Vì trong vở kịch đó, cónhững ý rất ghê: Một ông vua đối diện với những người dân thường, ăn nói toànnhững câu ghê gớm.
Vua: Bác có nghe không, trời đất phập phồngthế nào ấy… Trời đất này bác với trâu cũng đến đi ngủ với giun…
Có thể nghĩ Tô Hoài đã cố ý viếtthế, vì cách đây ít lâu, dưới bút danh Hoàng Hoa, ông đã chửi vỗ mặt Tố Hữu.Một quyển Kiều mới in, lại đặt mấy câu thơ của Tố Hữu lên đầu. Hồng Hoa bảolàm thế ít ra cũng là vô duyên, nếu không nói là chướng. Thơ Nguyễn Du khôngcần gì phải trang điểm thêm. Chỉ tiếc là ông không còn sống để mà lên tiếngphản đối (Bài Nửa đêm qua huyện Nghi Xuân này cũng đã từng bị người takêu láo với tiền nhân!).Tô Hoài đã nói Hà Huy Giáp là nịnh, và Tố Hữu là kiêucăng thái quá.
Như Tô Hoài, bây giờ người ta cóthể nói đúng là một gã phiêu lưu, sự phiêu lưu lặng lẽ. Nguyễn Khải thuật lạilời Tô Hoài: Thì mình cũng tưởng làm ăn thật thà và tủm tỉm cười.
Còn như chuyện Cây táo ông Lành,mọi người rất hốt hoảng. Xuân Diệuđang trực Tác phẩm mới toan đề nghị Ng Khải viết một ít chân dung, lập tứcphải thôi. Hoàng Trung Thông bảo với Nguyễn Văn Bổng, Hoài Thanh những ngườiđang nghỉ, hãy ở lại để lo chuyện bài báo Văn nghệ cho tốt.
Như Xuân Diệu, có lúc nói với HoàngCát (vốn được Xuân Diệu nhận làm em nuôi) : Em ơi, trong lúc này, đồng chí TốHữu còn đang bận bịu, em lại làm cho đồng chí phải vất vả thêm.
Nhưng một lúc khác, ông lại bảo với nhữngngười chung quanh: Thế này tức là địch nó thắng ta. Nó làm cho chúng ta nhìnđâu cũng ra nó hết cả rồi.
Có một người khổ nhiều vì chuyện nàylà Vũ Tú Nam. Ông này nổi tiếng là nghiêm chỉnh, vậy mà toàn mắc cạm (Sau này,anh em giải thích: Vì ông ta trong sáng quá, ông chỉ có thực tế bàn giấy và chỉthị nghị quyết cấp trên, mà không có chỉ thị ở ngoài quán bia). Người duyệt bàiCây táo ông Lành là ông. Trong số đó, ông lại có bài Từ Thức, lấychuyện cổ tích ra kể lại, nhưng cũng hỏng. (Từ Thức đi gõ cửa bên đông, cửa bêntây không được, bây giờ về làng cũ, dân làng đã già) . Trong một cuộc họp, ôngthan thở ngành nào sai không nói gì, nhưng văn nghệ không được sai. Văn nghệ màsai là làm rầm rĩ cả lên, thế là thế nào? Trong khi đó, lúc nào cũng bảo vănnghệ là dễ sai.

Xem thêm: biên bản cảnh cáo

… Tình hình rối quá, đến nỗi ôngXuân Trường, trưởng ban lý luận phê bình của hội phải kêu lên: Chẳng nhẽ khôngcó giải LLPB, như thế rất là phiền. Chứ tôi thấy, qua những chuyện này, chứngtỏ phê bình rất là có lỗi. Phê bình chẳng giúp trên phát hiện được tình hình gìcả…
… Nhưng tình hình là như thế nào?Bao nhiêu chuyện xấu xa trong xã hội, văn nghệ chỉ là một chuyện rất nhỏ. PhạmTiến Duật: Thôi, chẳng qua tình hình vốn vậy, chỉ yêu cầu người ta nên im lặngcho qua. Ví như cái xe đang đi qua đoạn cua khó khăn, bây giờ chúng mình ngồisau xe. Trông thấy vực sợ hãi không được. Mà nhìn lên cao, reo hò phong lan đẹpquá, thì cũng vô duyên.
… Vậy mà vẫn cứ thấy nói là vănnghệ nhiều luồng lạch, những luồng không ai biết được. Nguyễn Đình Thi triệutập bọn trẻ ông nắm (Bùi Bình Thi, Đỗ Chu, Phạm Tiến Duật) nói rằng một lần đếnnhà một tay Nhân văn giai phẩm (có lẽ Trần Dần), thấy Minh Đức ở đấy, hỏi Minh Đứclàm ở đâu, lão ta trả lời bây giờ làm ở bộ ngoại thương.Thuỵ An Nguyễn Hữu Đangbây giờ cũng đang sống bình thường.
Bởi nếu có “chiến tranh”thì bây giờ, là một cuộc chiến tranh không phân tuyến, không có vị trí cố định.
Như là trong văn học đang có một thứ dịch,dịch phát hiện những cái xấu, xỏ xiên, hai mặt. Ngoài những chuyện vừa kể trên,ngày càng lần ra những chuyện khác, có chuyện đúng, có chuyện sai, có chuyện dohớ hênh, vớ vẩn mà buồn cười, có chuyện thật không đâu vào đâu, người yếu cứvận vào mình, hết sức lẩm cẩm.
– Báo Văn hoá nghệ thuật tiến hành một cuộc phỏng vấn về những đức tínhtốt đẹp của dân Việt Nam. Kết quả, những đức tính như cần cù, giản dị, được 79-80%coi là quan trọng. Những đức tính như trung thành với Đảng, với Cách mạng, sốphiếu rất thấp. Đúng là lạy ông tôi ở bụi này, làm báo rất dại dột, rất hớhênh, không ra làm sao cả.
– Bài ông Lê Đình Kỵ viết về Hải Triều,trong đó có những đoạn tổng kết chung chung — giai cấp thống trị độc quyền, tựchuốc lấy sự thoái hoá – bị coi là rất ác. Ông còn viết người nghệ sĩ trongnhững điều kiện đó như một thứ thày tuồng, một thứ nhắc vở bị coi là lảng tránhđấu tranh.
– Những Người về đồng cói, Bãobiển lâu nay không sao, bây giờ cũng có ý kiến. Người về đồng cóichẳng hạn. Làm gì mà có cái kiểu có một người đi xa về làm ầm lên mọi chuyệnnhư vậy.
– Ông Thông đi nói chuyện ở các nơi: Chủ tịchhuyện của Khải có vấn đề.Tác giả không hiểu gì về chủ nghĩa xã hội.
– Chuyện lan đến Nguyễn Đình Thi:Kịch Hoa và Ngần kém. Tập thơ Dòng sông trong xanh mặc dù phầnchủ yếu – những bài hay nhất – là đã có từ Bài thơ Hắc Hải, nhưng vẫnđược coi như là yếu, uỷ mị.

Xem thêm: Giáo Trình Triết Học Sau Đại Học Không Chuyên, Giáo Trình Triết Học Sau Đại Học

– Đúng lúc ấy, thì Gió lào cát trắng ra đời. Tập này trướcnghe đã khó khăn, may có ông Tô Hoài mới in được. Câu đề từ Ngọn gió lào cáttrắng của đời tôi, tôi của cát, của gió Lào khắc nghiệt bị bóc đi.Nhưng Gió lào cát trắng và Dòng sông trong xanh vẫn bị coi là 2 trong mấy quyển sáchxấu gần đây. Những phạm quy khác: Mở đất của Khái Hùng. Lời mở đầu củatập truyện ngắn chọn lọc Nguyễn Công Hoan, do ông Như Phong viết, ký Nxb Vănhọc.
vào lúctháng 8 24, 2018

*

*

Viết một bình luận